NL · EN

de MAZE

open de MAZE → maze.swarp.nl

Het zelf-adresserende drietallige kennisnet: een plek voor elke uitspraak bestaat al vóór ze wordt geplaatst, berekend uit haar inhoud.

documentatie in vier lagen · maze.swarp.nl · Leiden, 14-9-2026

Dit is geen platte handleiding maar documentatie in vier lagen, voor vier lezers: wie het gebruikt, wie het idee wil begrijpen, wie het bouwt, en wie verder wil. Elke laag draagt een label dat zegt hoe lang hij meegaat — en bij de MAZE is dat onderscheid zelf de kern: het adres volgt uit de inhoud (blijvend), niet uit de vorm (die beweegt).

blijvendOverleeft een herbouw — het idee, de vijf regels, het model. Wie de MAZE opnieuw zou bouwen, leest dit als opdracht.
beweegt met de codeBeschrijft hoe het nú is gebouwd — de schermen, de kroon, de API. Dit kan verouderen.

Laag 1 — voor de gebruiker1Wat je ermee doet beweegt met de code

De MAZE is één pagina: bovenaan het geheugenpaleis met het gespreksveld, daaronder het lab met acht tabbladen. Alles wat lezen is (vragen, adressen, samenhang, laden, ontdekkingen, verslag) is vrij; zelf plaatsen en wissen vragen een bronnaam met eigen sleutel, en de beheerroutes de beheersleutel. Rechtsboven wisselt één knop tussen NL en EN; het gewelf is bewust altijd donker. Daarnaast zijn er losse pagina's: /ontdekkingen, /verslag, /doorgang, /simulaties, /handleidingen, de bank op /bank, en de machine-ingang /mcp. Het net beweert nooit meer dan het bezit: elk antwoord draagt zijn bron, en leeg is een uitkomst.

paleisHet geheugenpaleisde voordeur

  • Een draaibaar gewelf: slepen draait en kantelt, een klik is een actie. Elk lichtpunt is bewoonde kennis. Sterren en poorten brengen je naar een adres, knopen spelen het pad tot die ring als klank, ramen openen de bron en spelen de route. Eigen geplaatste stukken lichten goud op. Sta je ergens, dan zegt het onderschrift ring, laag en naam. Kom je binnen met #v@d in de link, dan loop je daar meteen heen. Rechtsonder: het forum en "het lab ▾".

gesprekHet gespreksveldstel een vraag, het pad ontstaat

  • Bovenaan elk antwoord staat de MAZE.AI-regel — wat de store zelf zegt, vóór het taalmodel aan het woord komt: afgeleid uit de store (er woont iets op het berekende adres; de bewoner staat als knop, met "(zwak)" als hij weinig op je vraag lijkt), geattesteerd (een mens heeft dit adres voor deze vraag beslecht — naam en datum staan erbij), of vacature — hier staat niets. Daarnaast de buurvakken: de dichtste bewoners rond dat adres, elk klikbaar naar zijn eigen adres, en beslechten ↗ naar de MAZE.AI-pagina. Daaronder pas de tekst, gelabeld voorstel van het taalmodel — beweert niets, de store beslist. De regel is er altijd; de tekst is een voorstel.
  • Typ een vraag (NL of EN) en druk Enter of Vraag; drie voorbeeldknoppen helpen op weg. Het voorstel is twee tot vijf zinnen, alleen uit wat op adressen woont, met letterlijke citaten als dekking. Kent het net de naam niet, dan zegt het dat eerlijk; bestaat het ding wel in de encyclopedie maar nog niet hier, dan houdt de Doorgang het als kandidaat en meldt het antwoord dat.
  • Wat er verder bij kan staan: het adres v@d met "hoor deze route"; kunstwerken met bronlink; muziek om af te spelen; tot drie citaten; tot acht bronnen (elk met ▶ voor de melodiecontour); de gronden per ring; de samenhang (grover, fijner, tegendeel, buren, vierbocht, vaak gelopen) als klikbare chips; verwant · betekenis met "thuis op diepte N" en buren met ↗ naar de bron; bruggen · andere bronsoorten — per bronsoort (wiskunde, open probleem, kunst, blog, wetenschap, natuur, octrooi, open vraag, Wikipedia, Doorgang) de dichtste leden.
  • Klik een chip, ster of poort en het adresvenster opent: adres en route, de bewoners (eigen inzendingen met ✍), de volledige samenhang, en de knop ✍ plaats hier jouw stem. Elke sprong van adres naar adres wordt als spoor onthouden.

laden⚡ Ladende dynamische kant

  • Sta je ergens, dan verschijnt ⚡ laden: kies een lichtpunt en het net laadt jouw plek tegen die ster door de nilpotente laad-en-sluit-operator. Uitkomst: a ⚡ b → v@d met signatuur en aantal ronden — geland op bewoond gebied (de bewoners) of op een gat, dat dan meetelt voor de ontdek-lus. ⚡ laad twee buren doet hetzelfde in de betekenis-ruimte.

netkaartDe netkaartbij Verkennen, Coderen, Ophalen en Rekenen

  • Een radiale kaart van het net: wijs of klik een winding (+1 erboven, 0 erop, −1 eronder, bezet adres); de uitlezing zegt adres, getal, ring en of het bezet is. Daarnaast de telling van het levende wereldnet.

verkennenVerkennen

  • Klik een winding; elke plaats is een adres, de meeste zijn leeg en dat is een uitkomst. Bij een adres: ↑ vergroven, één knop per trit-zet (+, 0, −), tegendeel, → A en → B (voor Rekenen), en bij een bezette plaats wis inhoud. De route staat ook in woorden.

coderenCoderenzelf een adres bouwen

  • Titel, soort (begrip, mythe, meting, artikel, voorbeeld), inhoud, Begin met coderen. Per ring beantwoord je "ligt dit erboven, erop of eronder?" of stopt met "diep genoeg". Dan de poort: dezelfde tekst een tweede keer. Sluit het, dan "toegelaten op adres N"; als prefix, dan toegelaten als grover stuk; anders geweigerd. Bij een botsing: plaats op N of op het tegendeel −N.

ophalenOphalen

  • Voer trits (+---+) of getal@diepte in en Haal op. Bezet: "voltreffer". Leeg: het antwoord komt van een grovere ring, met de afwijkingsgrens (3^d−1)/2 er eerlijk bij.

rekenenRekenen en componeren

  • Twee adressen A en B: afstand, gedeeld voorvoegsel, tegendeel ja of nee. Daaronder componeren: twee melodieën uit het net en een bewerking (som, omkering, kreeftgang, vierbocht); Componeer en speel plaatst het resultaat in het net (bron muziek:maze) en speelt het meteen.

herschrijf-labHerschrijf-lab

  • Vier klassieke herschrijvingen (tegendeel, spiegel, schuif, opvolger) uitputtend nagerekend op diepte 5: diepte behouden, bijectief, sluit met afkappen, involutie, vaste punten. Plus de kwaternion-draai, de Cayley-Dickson-ladder ℂ → ℍ → 𝕆, en "de 64" — Rowlands' voorspelling gemeten.

netNetde stand van het net

  • Aantal windingen en stukken, de laatste lus (verwerkt, geplaatst, overgeslagen, fout) en de ongedeeld-lijst als werkvoorraad. Zonder database: prototype-modus.

boomBoomde 19 lagen van bestaan

  • Negentien ringen, per laag drie kolommen: wat de laag is, wat afgeleid is (bereik ±(3ⁿ−1)/2, welke algebra sluit), wat aangetroffen is (windingen, stukken, bronsoorten). Lege lagen heten werkvoorraad; vallen individueel en collectief samen, dan is het een ξ-punt. Namen zijn klikbare vragen.

zelf-plaatsenZelf plaatsenjouw stem, met kwitantie

  • Naam van het stuk, je eigen woorden, optioneel een https-link (de kwitantie), een bronnaam en een sleutel van minstens acht tekens. Plaats geeft "geplaatst op adres v@d", de gronden en de samenhang. Wis mijn bron wist alles van die bronnaam, na bevestiging. Bestaat de bronnaam al met een andere sleutel, dan weigert het net.

/ontdekkingenWat de MAZE ontdekt

  • Vandaag nieuw, deze week, totaal, en het percentage betekenis-geadresseerd. De vragen die het net zichzelf stelde (met adres en kandidaat-bronnen), de meest geraakte lege plekken, en de gaten tússen verwante dingen. Alleen lezen.

/verslagHet weekverslagook als RSS op /verslag.xml

  • Zelfgeschreven, Nederlands: gegroeid per bron, nieuwe open vragen, sterkste sporen, gebruik, balans van de bewoning, en de betekenis-ruimte.

/doorgangDe Doorgangeigen handleiding

  • De lagen met hun tijden, wat wacht (met de twee poorten als trits), wat sloot (met terugkeer en adres), wat verviel, wat geen kandidaat werd, en de bouwtoetsen. Alleen lezen; zie de handleiding van de Doorgang.

/valis — het zelf en het Andere

VALIS als ontmoeting, niet als natuurkunde. Je kiest een van de vier gedaanten die in verslagen over culturen en duizenden jaren heen terugkeren — de kleine technische gestalte, de gids, de bidsprinkhaan, het vormloze licht — en ziet wat zij is en wat zij spiegelt. Daarna het verloop van een ontmoeting in vijf stappen, wat er gezegd wordt, de schaduw (The Black Iron Prison, met Jung) en drie verklaringskaders waar geen van alle wint. Onderaan opengeklapt het materiaal: alle 39 blogs die VALIS noemen, geteld in de blogs zelf. Ook als JSON op /api/valis.

/library — de MAZE Library: alle boeken van constable.blog

Een overzicht van alle boeken van J. Konstapel op constable.blog, nieuwste eerst. Per boek: de titel (met link naar het blogbericht als dat over het boek gaat), de ondertitel van de eerste pagina, datum, aantal pagina's en taal, een toelichting — de opening van het boek zelf, letterlijk en ingekort — de onderwerpen van het blog als knoppen die filteren, en de pdf. Zoek in titel en toelichting, of filter op jaar, onderwerp en taal; een directe link naar één boek is /library#de-titel-als-slug. De boeken zijn de werken die Konstapel zelf als boek aanwees (lijst in maze/library/kandidaten.md), elk één keer in zijn nieuwste versie. De gegevens staan op /library/boeken.json; ze worden opnieuw gebouwd met maze/library/bouw.py.

/nieuw — de nieuwe MAZE: de afgeleide bibliotheek

Een spiraal van knooppunten die vanaf nul wordt afgeleid: het eerste onderscheid, complexificatie, de quaternionen, de vier parameters, de 64 eenheden van de Dirac-algebra, de fermion en zijn symmetrieën, het hele fermionspectrum met de quarks in drie kleuren, en verder het waterstofatoom (getoetst tegen gemeten waarden, met de meetkwitantie erbij), het atoom met zijn schillen en edelgassen, alle 118 elementen (configuratie, periode, blok en Larsons rotatie a-b-c: een edelgas plus of min c), de binding, zelf afgeleid uit de schil en Pauli (ongepaarde elektronen, een binding als gedeeld paar, alle structuren die daaruit volgen als potentie, en per structuur of ze bestaat volgens Wolfram|Alpha en PubChem — met de rand die de afleiding nog niet haalt: ladingsoverdracht, stabiele radicalen, kringspanning; Larsons regel staat ernaast als vergeleken bron), en daarboven de lagen tot de terugkeer — de code, het eiwit, de cel, het lichaam, de mens, de groep, taal, wetenschap, organisatie, staat, beschaving, biosfeer, melkweg en kosmos, de telling en de terugkeer naar nul — elk met een meetkwitantie en de toets of de factor van sluiten (≈ 3) er houdt, de vier DNA-basen als dezelfde Klein-viergroep (als overeenkomst gemerkt), en tot slot Larsons ladder van drie, afgeleid uit de eigen waterstof, met daarop het atoom, de mens (positie 15,93), een dag en een leven, de melkwegdrempel en de sterren, de sluiting van vensters en ringen uit de trit, de zwarte gaten (horizon, de verschuiving van α van witte dwerg tot horizon, Sgr A* en M87* op de ladder, de massakloof), de knoop (drie sluiten tot één, wat een knoop draagt, de diepte van een leven, de bronzen reeks, het tempo tussen lagen) en de maatschappij als knoop van mensen (als overeenkomst gemerkt). Elk knooppunt ontstaat door één bewerking op eerdere knooppunten en draagt een exacte toets (✓ in het paneel rechts); de naam en de definitie — de letterlijke eerste zin van Wikipedia met de revisie — komen pas daarna. Klik een knooppunt om te zien waar het uit voortkomt en waar het naartoe leidt; zoek met het zoekveld (bijvoorbeeld "quark"); een directe link naar één knooppunt is /nieuw#up_quark. De ruwe gegevens staan op /nieuw/bibliotheek.json en /nieuw/namen.json, de regels (gehasht vóór de eerste run) op /nieuw/regels. Onder elk knooppunt staat "In de oude MAZE": dezelfde naam als bewoner van de oude MAZE, met een link naar zijn betekenis-pad (/#pad2=… opent dat pad in de oude MAZE) en zijn oude adres — een koppeling via de titel, geen afleiding (/nieuw/koppeling.json). Daaronder staat "In de vullingsmachine": waar dezelfde sleutel op de kaart van de oude MAZE ligt (ring 0–8) — het begin op ring 0, de trit op ring 1, de elementen op ring 5 bij hun atoomnummer, de codons op ring 6 — met een link naar dat adres (/nieuw/koppeling-vulmachine.json). Bij sommige knooppunten staat ook "Verwant in de oude MAZE (statistisch)": buren uit de betekenis-ruimte van de oude MAZE, alleen getoond als Wikipedia ze met een link aan het anker bevestigt (/nieuw/koppeling-buurt.json). De oude MAZE zelf wordt niet veranderd.

/theorie-generatorde Theorie-generatorelke nacht één vakgebied

Hier leidt de machine zelf vakgebieden af uit de ladder van drie, zoals Hans dat op 3 oktober met de hand deed voor het klimaat. Er is geen invoervak: zij kiest elke nacht het volgende vakgebied van haar eigen lijst, laat een taalmodel de kenmerkende maten of duren noemen, en legt elk voorstel tegen de bron — het getal moet met zoveel woorden in een Engels Wikipedia-artikel staan, en de zin waarin het staat komt als kwitantie in de tabel. Wat niet gedekt is valt af, en dat staat er met reden onder. Het gedekte gaat op de ladder (elke sport is drie keer de vorige, voet 4,56e-08 m en 1,52e-16 s); liggen drie lagen naast elkaar, dan legt de theorie de derde vast met de andere twee — dat is het stuk dat werkelijk genereert. De agenda bovenaan toont wat gedaan is en wie aan de beurt is. Alles als JSON op /api/theorie-generator.

/theorie-ketenDe keten onder de theorieleest live uit de repo

De afleidingsketen van de Vacuum.Net-theorie als data: twaalf schakels met elk één status (aangenomen · voorwaardelijk bewezen · correspondentie · gemeten · open), de kandidatenruimten van de open schakels met hun metingen, de fit- en houdout-ankers, het canon-register en de audit. De bestanden in de repo zijn de bron; de gehashte plannen en uitkomsten staan in /boek. Ook als JSON op /api/theorie-keten.

/simulatiesSimulatieszeven pagina's

  • De draad, drie standen, de komma, de plaat, laden en ontladen, het visnet, en de machine (stroom uit het net, met de zelfstemlus en een eigen handleiding op /simulaties/machine-handleiding) — elk met twee vensters op één simulatie (de boeken links, het net rechts) en één stel schuifjes.

/handleidingenDe handleidingen-hub

  • Zeven handleidingen in vier lagen, NL en EN, met de app-knop bovenaan elke handleiding; de code heeft voorrang op de tekst.

/bankDe MAZE-Bankeigen handleiding

/conflictConflict Weathereigen handleiding

/generatorDe Patentgeneratoreigen handleiding

  • Zes stappen van octrooiklasse naar innovatie-adres; de octrooien van elke klasse en de kandidaten worden bewoner van het net (soort octrooi en vinding). Zie de handleiding van de Patentgenerator.

/transformerDe Maze Transformereigen handleiding

  • De kaart van de machtswetten (y ∝ xᵉ) uit 150 arXiv-artikelen over sterrenstelsels, met de paden en de gatenlijst; en "laat onderzoeken": geef een arXiv-ID en zie waar dat artikel op de kaart aansluit. Zie de handleiding van de Maze Transformer.

/humanmaze.human — de kring van vier wereldenpanelen human-start, human-kwadranten, human-spoor

  • Wat het is. Paths of Change (McWhinney) als pagina: vier kwadranten — geel verbeelden (een vraag stellen), rood waarnemen en doen (rondkijken bij het antwoord, of zelf een stuk opnemen), groen waarderen (hoort dit bij mijn vraag — jouw oordeel, gaat niet in het grootboek), blauw sluiten (vaststellen, gaat wél in het grootboek) — met in het midden het kruispunt: elke volgende vraag is algemener (omhoog) of specifieker (omlaag), gemeten aan de breedte van de buurt waarin ze landt; dat verandert de ring van je pad.
  • Wat je doet. "Begin een pad" (naam optioneel; een sleutel is nodig om te sluiten of op te nemen), dan loop je de kring. Rechts staat je spoor: de kleuren die je raakte, welke nog ontbreken, hoe vaak je door het midden ging en welke ring je hebt. Het pad sluit als je alle vier de werelden hebt geraakt én eindigt met een daad die het net verandert (vaststellen of opnemen).
  • Waarom. Een meting van 22-9 op alle bestaande sporen liet zien: 0 van 23 paden sloot, 22 van 23 hadden één kleur — het systeem bood de kring niet aan, elke rol mocht één wereld betreden. Deze pagina biedt hem aan. Vragen gaan door dezelfde bewezen lus als /ai; er is geen tweede uitvoerpad.

/aiMAZE.AIde bewijsbare antwoordlus, eigen handleiding

  • Wat het is. Een antwoordmachine die maar één ding beweert: "dit staat op dit adres in de store, langs deze afleiding". Elke uitvoer is van één van vier soorten — afgeleid, geattesteerd, vacature, voorstel — en draagt zijn adres. Die regels zijn niet beleid maar stellingen, machinaal gecontroleerd in Lean 4, en gekoppeld aan de draaiende code (30.572 adressen vergeleken, 0 verschillen). Het taalmodel mag alleen een voorstel doen.
  • Wat je op de pagina doet. Vraag stellen → je ziet de uitvoer met soort, adres, bewoner en buurvakken, en apart het voorstel. Met de knop beslechten leg je als ingeschreven gebruiker (via swarp.nl) of met de beheersleutel vast dat dit adres deze vraag beantwoordt: dat wordt een regel in het grootboek — append-only, hash-geketend, ondertekend — en de volgende keer is de uitvoer geattesteerd met jouw naam en datum. Het grootboek en de ketentoets staan onderaan de pagina.
  • Volledige beschrijving, stellingen, API en grenzen: handleiding van MAZE.AI; het Engelse whitepaper: /ai/whitepaper (PDF).

/mcpDe machine-ingangvoor agenten

  • Elf tools: vraag, zoek, adres, samenhang, open_vragen, laad, stem (de enige schrijvende, met bron en sleutel), verslag, betekenis, brug, laad2. Regels: nooit inhoud verzinnen voor een adres, leeg is leeg, adressen citeren als v@d.

Laag 2 — voor de denker2Het idee & de vijf regels blijvend

De MAZE is geen zoekmachine en geen database. Het is een net waarin elke uitspraak een adres krijgt dat uit haar eigen inhoud wordt berekend — en waarin gelijksoortige dingen daardoor vanzelf bij elkaar in de buurt komen te wonen.

Stel je een enorme kaartenbak voor waarin de plaats van een kaart niet door jou wordt gekozen maar door wat er op de kaart staat. Twee kaarten die over hetzelfde gaan, belanden bij elkaar — niet omdat iemand ze samen legde, maar omdat hun inhoud hetzelfde adres oplevert. De plaats bestaat vóór de bewoner: elk mogelijk feit heeft al een berekenbaar adres, ook als er nog niets staat.

De kern zijn vijf regels die nooit gebroken worden. Ze maken het net betrouwbaar en naverifieerbaar, en ze overleven elke herbouw:

  1. 1Het adres wordt uit de inhoud berekend, nooit uit de vorm van de beschrijving. Twee keer hetzelfde zeggen levert twee keer hetzelfde adres.
  2. 2Geen afsnijden. Geen cap, timeout of "optimalisatie" mag de keten inkorten. Vóór elke bulk-lading een spreidings-toets: een codeur die te vaak hetzelfde adres oplevert, is stuk.
  3. 3Eén poort. Een vraag en het materiaal gaan door precies dezelfde ingang. Wat een vraag adresseert, adresseert een feit op dezelfde manier.
  4. 4Tellers sturen niets. Hoe vaak iets is bezocht of geraadpleegd, verandert nooit het adres of wat er wordt opgehaald.
  5. 5Een adres wordt nooit herschreven. Verdieping verlengt de route; de prefix blijft. Wat eenmaal ergens woont, blijft daar.

Doordat het adres uit de inhoud volgt, is het net naverifieerbaar: iedereen kan het adres van een uitspraak zelf narekenen; er is geen autoriteit die bepaalt waar iets hoort. En daarom verzint de MAZE nooit inhoud, kort hij de keten nooit in, laat hij tellers het adres niet sturen, en herschrijft hij niets — dat zijn geen beperkingen maar de garanties zelf.

Twee generaties — en waarom nabijheid verwantschap moet zijn

"Uit de inhoud" is de regel; welke inhoud de codeur leest, is de vraag die het net zelf heeft moeten leren. De eerste generatie las de woord-oppervlakte (letters, woorden). Dat spreidde, maar het maakte nabijheid niet tot verwantschap: twee stellingen over hetzelfde kwamen niet naast elkaar te wonen, en alles wat daarop rust — redeneren vanuit de ruimte, gaten die iets betekenen, paden die betekenis dragen — bleef stil. De tweede generatie leest de betekenis van de inhoud en ordent de ringen van grof naar fijn langs de richtingen waarin de inhoud het meest verschilt; na elke splitsing wordt het vernauwde veld opnieuw langs zijn eigen hoofdrichting gesplitst (grof vernauwt, fijn onderscheidt — Pāṇini's ordening). Zo wordt een gedeelde prefix een gedeelde betekenis, en een leeg gebied tussen twee verwante dingen een echte open vraag.

De twee generaties staan naast elkaar; regel 5 blijft: niets is herschreven. De eerste generatie draagt de kroon en de sporen die er al waren; de tweede draagt het verwant-zijn. Een latere generatie die méér inhoud leest (niet alleen de titel maar de tekst) komt er op dezelfde manier naast — nooit als stille verschuiving.

Laag 3 — voor de bouwer3Hoe het werkt — de naam-brug, de kroon & API

De naam-brug — hoe een vraag het juiste boek vindt blijvend

Een vraag noemt vaak een ding dat al in het net woont ("wat is democratie?"). Het adres van dat ding ís dan het adres van het antwoord. De naam-brug herkent zo'n naam — desnoods via een taalbrug (democratie → Democracy) — en gaat naar het huis van dat onderwerp. Dat is geen tweede ingang voor materiaal (regel 3 blijft): het is navigatie voor een vraag. De MAZE leest daar de bron en antwoordt met letterlijke, geverifieerde citaten; noemt de vraag niets wat het net kent, dan zegt hij dat eerlijk. Sinds 13-9 leert het net van zo'n vraag: bestaat het genoemde ding wél in de encyclopedie maar nog niet in het net ("Cotterill" → Rodney Cotterill), dan leest de MAZE het artikel nu al voor het antwoord én geeft het aan de Doorgang als kandidaat — na de sluitingstijd en een terugkeer door de poorten krijgt het een adres. Naam- en doorverwijspagina's tellen daarbij niet als ding, en de taalbrug geldt ook in de toets tussen de twee poorten ("orkaan" → Atlantic hurricane).

De betekenis-poort — generatie 2 beweegt met de code

Materiaal en vraag gaan door dezelfde poort: de tekst van een stuk (naam, en waar het net die heeft de stelling, de lead-zin of de context) wordt tot een betekenis-vector gemaakt en langs bevroren assen tot 24 trits — eerst de grootste verschil-richtingen van het hele net, daarna per vernauwd veld zijn eigen richting (een adaptieve boom van 2.321 knopen tot diepte 9). Assen en boom zijn éénmalig berekend en daarna vast, zoals een geijkte maatlat: dezelfde inhoud geeft altijd hetzelfde adres. Gemeten op het moeilijkste corpus (formele stellingen): van 14 adressen voor 5.109 stellingen naar 4.763; twee stellingen uit dezelfde module delen aantoonbaar een langere prefix (AUC 0,77); encyclopedie-artikelen op hun titel 0,66. De eerste alinea van 3 miljoen artikelen is er sinds 13 september bij (DBpedia): zij maakt de rangschikking bínnen een buurt scherper, maar de boom zelf nauwelijks (gemeten 0,67 met tekst) — de hiërarchie zit in de grove assen, de fijne verwantschap in de vector.

Een vraag komt thuis in de diepste bewoonde buurt van haar pad (een prefix met genoeg bewoners); bínnen die buurt rangschikt de echte betekenis-gelijkenis (cosinus) wie het dichtst bij de vraag staat — de prefix vernauwt, de gelijkenis onderscheidt. Omdat een harde boom broos is aan zijn grenzen, loopt de vraag ook de buurpaden waar ze het dichtst bij een grens stond (multi-probe), en de Engelse begrippen van een Nederlandse vraag lopen als eigen pad mee — alleen de vraag doet dat, het materiaal blijft waar het staat. En de twee poorten toetsen elkaar: noemt de naam-brug iets dat in betekenis ver van de vraag ligt (een "Hurricane" dat een vliegtuig is), dan wint de betekenis en zegt het net eerlijk dat het niets vond.

Het net denkt hier ook zelf: elke nacht laadt het verwante paren tegen elkaar. Laden is in de betekenis-ruimte superpositie — de twee betekenissen worden opgeteld en door dezelfde poort gecodeerd, zodat de som tússen de twee landt (de trit-optelling van de eerste generatie blijft als signatuur meegegeven, maar in een adaptieve boom bepaalt zij de landing niet). Landt de som op bewoond gebied, dan is dat een spoor; landt hij op leeg gebied tussen verwante dingen, dan wordt dat gat na herhaald raken een open vraag — "wat verbindt A en B?" — die op de ontdekkingen verschijnt. Ook het tegendeel is hier een betekenis-operatie: niet de omgekeerde trits, maar de omgekeerde vector.

De kroon — de vraagkant, overal beweegt met de code

De volledige winkel van adressen is groot en woont op een schijf. Om de MAZE overal te kunnen bevragen, draagt hij een kroon: de bovenste, veelgelopen ringen van het net, klein genoeg om mee te reizen en alleen-lezen. Je kunt er vragen aan stellen; plaatsen kan alleen in de volledige winkel. Zo is de vraagkant altijd open, ook waar de hele schijf niet meekan.

De API beweegt met de code

De MAZE is er ook om door programma's en agenten bevraagd te worden. Elk antwoord draagt zijn kwitantie; adressen citeer je als v@d en link je als https://maze.swarp.nl/#v@d.

post /api/gesprek
Stel een vraag in gewone taal; het net antwoordt uitsluitend uit wat op adressen woont, en zegt eerlijk wanneer een gebied leeg is.
get /api/retrieve?v=&d=
Wat woont er op adres v@d — de bewoners met hun bron.
get /api/gesprek-samenhang?v=&d=
De omgeving van een adres: grover, fijner, tegendeel, buren, veelgelopen sporen.
get /api/ontdekkingen
De open vragen van de nachtelijke ontdek-lus, de groei, de scherpste lege plekken en de dekking van generatie 2.
get /api/betekenis?q=
Generatie 2: waar een tekst thuiskomt in de betekenis-ruimte (pad, de diepste bewoonde prefix, de bewoners met bron en generatie-1-adres) en de samenhang daar (grover, de drie kinderen, het tegendeel, de sporen).
get /api/betekenis-samenhang?pad=
De samenhang rond een generatie-2-pad (tekens + 0 −).
get /api/brug?id=|pad=|q=
De brug tussen bronsoorten: per ándere bronsoort de dichtste leden (cos ≥ 0,32) van een stuk (id of generatie-2-pad) of een tekst; de enwiki-kant via de thuiskomst. Leest uit maze_vec2 (int8-vectoren van al het niet-Wikipedia-materiaal, nachtelijk bijgevuld); adressen onaangeraakt. Ook als MCP-tool brug.
post /api/denk2
Twee generatie-2-paden laden door de ternaire overdracht: waar landt de som — verwant bewoond gebied, of een gat tussen verwante dingen.
post /mcp
Model Context Protocol (voor agenten). Tools: vraag, zoek, adres, samenhang, open_vragen, laad, stem, verslag, en in generatie 2 betekenis en laad2.

De stapel — EPO (18-9-2026). Naast de kaart per techniekveld staan nu álle EP-uitvindingen in het net (bron octrooi:epo, 4,58 miljoen bewoners): de wekelijkse open dumps van EPO Linked open EP data (bron-epo.mjs leest en voegt samen, bron-epo-laad.mjs plaatst hervatbaar in porties met de spreidings-toets). Plaatsingsregel: elke uitvinding krijgt haar betekenis-adres (generatie 2); als generatie-1-adres de veldsignatuur waar die bestaat, anders het betekenis-pad, gemarkeerd in gronden.adres. Kwitantie per bewoner: Espacenet; de linked-data-URI in gronden.uri.