NL · EN
  handleidingen / Leefomgeving

Leefomgeving

open Leefomgeving → leefomgeving.swarp.nl

Van je adres een kaart van je omgeving: wie er beslist, wat er speelt, en wat je er zelf kunt doen — van je huis tot het land.

documentatie in vier lagen · leefomgeving.swarp.nl · Leiden, 14-9-2026

Dit is geen platte handleiding maar documentatie in vier lagen, voor vier lezers: wie het gebruikt, wie het idee wil begrijpen, wie het bouwt, en wie verder wil. Elke laag draagt een label dat zegt hoe lang hij meegaat.

blijvendOverleeft een herbouw — het idee, het model, de keuzes.
beweegt met de codeBeschrijft hoe het nú is gebouwd — routes, bronnen, schermen. Dit kan verouderen.

Laag 1 — voor de gebruiker1Wat je ermee doet beweegt met de code

Je vult postcode en huisnummer in; de app leidt daaruit een ladder af — huis, buurt, wijk, woonplaats, gemeente, streek, provincie, land — en vult elke trede met wie er beslist, wat er speelt, wat er vastligt en wat jij kunt doen. Alles komt uit openbare bronnen met bronvermelding: PDOK en de BAG voor je adres, het CBS voor de cijfers, Open Raadsinformatie en het raadssysteem van je gemeente voor besluiten en vergaderingen, de officiële bekendmakingen, lokale nieuwsfeeds, OpenStreetMap voor voorzieningen, de politie voor veiligheid, het PBL voor klimaatdoelen, het RIVM voor lucht, Eurostat voor Europa, en de Signaalpoort voor signalen van leveranciers. Je blauwdruk wordt uit Support gelezen, nooit hier geschreven. Het menu: Mijn plek, Mijn zaken, Kring & hulpvraag, Forum, Monitor, Politiek, Spiritueel, Cultureel; rechts de taalknop NL/EN en uitloggen. Op elke pagina helpt Swarpie (rechtsonder) met drie vervolgstappen en kun je met Spraak (linksonder, Alt+Shift+S) laten voorlezen, navigeren en vragen stellen.

inloggenInloggen en eerst kijkengeen account nodig om te kijken

  • Log in met je e-mailadres: je krijgt een inloglink (15 minuten geldig), geen wachtwoord. Hetzelfde account als in de andere SWARP-apps.
  • Eerst kijken? Vul vier cijfers van je postcode in en klik Laat zien: gemeente, wijk, provincie, de verkeersveiligheid, wat er gaat gebeuren en wat er net gebeurde, en de openstaande kwesties van bewoners — zonder account, de "kijkstand".

/Mijn plekstartscherm · de ladder

  • Zoek mijn plek: postcode en huisnummer; met huisnummer begint de ladder bij je huis en krijg je ook je buurt.
  • Je zoekregel bovenaan: je eigen thema's, of een voorstel op grond van je blauwdruk, of "je ziet gewoon alles" — de app verbergt nooit iets.
  • Dit gebeurt: eerst wat eraan komt, dan wat net gebeurde — pers, raad, besluiten, bekendmakingen, bewoners, Tweede Kamer en signalen (met "via leverancier"), elk met bron-link en reden ("komt eraan", "jouw buurt", "jouw thema"). Zet alertmail aan om dit per mail te krijgen; met een werkplek ook werk-alerts.
  • De lus: weten → verbijzonderen → tonen → vinden → doen, met je volgende stap. Sinds je vorige bezoek: nieuwe raadsbesluiten. Werkplek: een tweede gemeente die je volgt.
  • Stel een vraag over je plek en maak van het antwoord met één klik een zaak.
  • De ladder, trede voor trede: huis (BAG, waterschap, verduurzamen met CBS-nulmeting en stappenplan, initiatieven in je wijk), buurt (CBS-cijfers, voorzieningen binnen een kilometer), wijk (kerncijfers, karakter gemeenschap/gezag/gelijkwaardigheid/markt, raadsleden die hier wonen, praktijken), woonplaats, gemeente (zetelbalk, aantallen), streek, provincie (Staten, bestuursakkoord), land (Tweede Kamer, programma's, revolt-signalen). Elke trede klikt door naar haar eigen pagina.
  • Per wijk kun je zelf een praktijk starten: buurtgroep, wijkvereniging, themagroep, beroepsgroep, burgerberaad of anders.

/plek/gemeenteTrede gemeentede rijkste trede

  • Vijf rubrieken met sprongnavigatie. 1 Wie beslist: de raad, zetelbalk, fracties met eigen site, "dichtst bij jouw zoekregel" met uitleg wat dat percentage wel en niet zegt. 2 Besloten: vergaderingen uit het raadssysteem, recente raadsbesluiten (ORI) met bron-link; is de gemeente stil, dan staat dat er eerlijk bij. 3 Wat speelt: één stroom van pers, raad, besluiten, bekendmakingen en bewoners; wat je buren bespreken (het forum); lokaal nieuws; openstaande kwesties met "al N dagen open". 4 Ligt vast: verkeersongevallen (BRON), het bestuursakkoord met looptijd, de bewonersagenda (vanaf drie bewoners). 5 Doen: praktijken, een zaak starten, en je landelijke thema vertaald naar lokale categorieën.
  • Je kunt hier een discussie starten of reageren, bij een kwestie "speelt dit ook bij jou?" aanklikken (dat wordt een publieke melding), een praktijk starten, en doorklikken naar alle bekendmakingen van je gemeente.

/plek/:laagTreden buurt, wijk, woonplaats, provincie, land

  • Dezelfde vijf rubrieken per trede. Buurt: geen eigen bestuur (dat is de raad), CBS-buurtcijfers, voorzieningen en officiële afstanden, veiligheid (politiecijfers, "cijfers, geen alerts"), openstaande kwesties. Wijk: kerncijfers, karakter, kwesties, praktijken. Woonplaats: kernen en CBS-wijken, praktijken op gemeenteschaal. Provincie: Provinciale Staten, coalitieakkoord, je streek; Statenbesluiten zijn bewust nog niet aangesloten en dat staat er. Land: de Tweede Kamer, alle verkiezingsprogramma's TK-2025 (lezen, downloaden, origineel), het regeerakkoord, revolt-signalen (kwesties in drie of meer gemeenten), de klimaat- en energiedoelen met kans op halen, en "van landelijk naar jouw wijk".
  • Buurt en woonplaats vragen een volledig adres; anders zegt de trede dat.

/forumForumgedeeld met Support

  • Het forum van je gemeente, gedeeld met Support: één moderatie, één Socrates. Per discussie zie je aan de stippen welke kijken (blauw, rood, groen, geel) al meespreken en welke nog ontbreken.
  • Nieuwe discussie starten met titel en tekst; klik een discussie om te lezen.

/forum/:idEén discussie

  • Alle bijdragen met auteur en tijd; Socrates-interventies zijn gemarkeerd. Onderaan Reageren; deelnemers krijgen een e-mail bij een nieuw bericht.

/monitorMonitorhoe staat de ecologie ervoor

  • Per schaal de signalen van rigiditeit, revolt en hernieuwing, met een duiding van vandaag die alleen op deze cijfers berust. Wijk: kwesties open, langer dan 60 dagen, praktijken, de CBS-aanvulronde. Gemeente: wie geen raadsinformatie publiceert, akkoorden en verlopen akkoorden, raadsleden en wie per mail bereikbaar is, besluiten. Provincie: Statenfracties en akkoorden. Land: fracties, programma's, revolt-signalen, lucht vandaag (RIVM), klimaatdoelen (PBL). Europa: Nederland in Europees verband (Eurostat). De wereld: het marktweer uit Financial Weather. De poort: per bron een groene of rode stip, toegelaten en geweigerd, extern of eigen — stilte wordt alleen beoordeeld bij bronnen met een ritme.
  • Wat niet gemeten wordt, staat er eerlijk bij. Doorklikken per schaal naar je ladder, je gemeente en de bronnen.

/zakenMijn zaken

  • Eén kwestie, één dossier. Lijst met titel, status (open, onderbouwd, verzonden, beantwoord, opgelost, afgewezen, gesloten) en plek.
  • Nieuwe zaak starten: titel, omschrijving, categorie (woning en onderhoud, energie, openbare ruimte, verkeersveiligheid, gemeentelijke voorziening, zorg en welzijn, anders). Er wordt niets automatisch verstuurd; jij bepaalt wat er met de zaak gebeurt.

/zaken/:idEén dossier

  • De zaak met plek, omschrijving, de wettelijke termijn (nog N dagen of verstreken), en een melding als andere bewoners in je wijk hetzelfde hebben lopen.
  • Bundeling en openbaarheid: maak de zaak publiek (geanonimiseerd: wijk, categorie, oorzaak — geen naam of adres), noem de veroorzaker (bedrijf, overheid, instelling) en de oorzaak.
  • Wie gaat hierover: de route en de aanspreekpunten — raadsleden met e-mailadres en fractiesites. Versturen doe je zelf; SWARP is dossierhouder, geen loket. Vergelijkbare zaken zoeken met AI en koppelen.
  • Tijdlijn: notitie toevoegen, "ik heb dit verzonden", "reactie ontvangen", "opgelost", "sluiten". Bewerken kan altijd.

/levensloopKring & hulpvraagvan de wieg tot het graf

  • Mijn kring: mensen met hun relatie (partner, kind, ouder, buur, huisarts, thuiszorg, …), met of zonder SWARP-account; uitnodigingen beantwoord je met "doe ik" of "liever niet". Je kringcapaciteit staat eronder.
  • Waar moet je kring rekening mee houden: bewegen, zien, horen, overzicht, belastbaarheid, doorlopende zorg — eigen opgave, geen diagnose, alleen je kring ziet dit.
  • Hulpvraag starten per categorie (gezondheid, wonen, administratie, vervoer, boodschappen, eenzaamheid, zorg, overzicht, anders) en wie mag helpen. Per hulpvraag: taken verdelen en afvinken, lotgenoten zoeken en uitnodigen, "wie maakt dit rond?" naar de MAZE-Bank, er een burgerzaak van maken als een instantie nodig is, doorlopend maken of afronden.
  • Mijn levensloop: wat afgerond is, blijvend. Een zaak is tijdelijk; je levensloop is permanent.

/zoekregelPolitiek: je zoekregel

  • Tien thema's uit het Meta-Verkiezings-Programma, elk met kerndoel, Maslow-laag en Fiske-verhouding. Zet ze in jouw volgorde met ↑/↓ en bewaar; je stemt er niets mee, je stelt je filter ermee in.
  • Daaronder waar je aangrijpt (Maslow-piramide) en hoe je je verhoudt (vier balken), en wat er met je top-5 gebeurt: die filtert het nieuws en de raadsagenda en rangschikt fracties per trede. Terug naar de programmavolgorde kan altijd.

/spiritueel-profielSpiritueel profiel

  • Vijf assen — structuur, actie, verbinding, verbeelding, stilte — met je geboortewaarde als beginpunt en je huidige stand. Profiel berekenen, de vragenlijst invullen (schaal 1–7) en bijstellen: antwoorden verschuiven je profiel, ze vervangen het niet.
  • Gemeenschappen die bij je vorm passen (gematcht op structuur, niet op leer) en gebedshuis en buurthuis binnen een kilometer van je huis.

/cultureel-profielCultureel profiel

  • Je blauwdruk als verhaal: een scheppingsverhaal en vier hoeken — geboorte, blik, ritme, trek — elk met Vertel of Opnieuw. Lotgenoten die minstens twee hoeken met je delen, en bibliotheek, theater en bioscoop bij jou in de buurt. Zonder blauwdruk verwijst de pagina naar Support.

Laag 2 — voor de denker2Het idee & de filosofie blijvend

SWARP is een burgersysteem van onderop: het doel is dat je weet wat er lokaal speelt en dat je de mensen om je heen kunt vinden. Leefomgeving is daar de kaart voor.

De grondgedachte is dat democratie begint bij de plek waar je woont, niet bij het land. Daarom keert de app de gewone volgorde om: niet "kies een gemeente uit een lijst", maar "geef je adres, en de omgeving vouwt zich uit als een ladder van schalen". Elke trede heeft haar eigen bestuur en haar eigen bronnen, en op elke trede geldt dezelfde vraag — wie beslist hier, wat is er besloten, en wat kan ik eraan doen?

De tweede keuze is eerlijkheid over dekking. Waar een landelijke bron zwijgt, blijft een trede leeg in plaats van gevuld met gis. Een leeg vak is een aangewezen gat, geen fout — precies zoals een leeg adres in de MAZE een open vraag is. Zo nodigt de kaart lokale bronnen uit om te vullen wat de landelijke niet halen.

Laag 3 — voor de bouwer3Hoe het werkt — bronnen, API & gaten

De bronnen — het verzint niets blijvend

Elke trede wordt gevuld uit publieke, verifieerbare bronnen; de ruggengraat is PDOK + de BAG voor adres en locatie. Dat "geen verzinsels, alleen bronnen"-principe is blijvend; wélke bronnen erbij komen, beweegt. Nu onder meer:

  • CBS (wijk-/buurtcijfers, nabijheid, misdaad), KOOP & lokale regelgeving (CVDR) via SRU.
  • Open Raadsinformatie (fracties), Tweede Kamer OData (landsagenda).
  • NDW (wegwerk), OpenStreetMap (voorzieningen), TenderNed (aanbestedingen), DSO/Omgevingswet.
  • RIVM (lucht), KNMI (weer & seismologie), Rijkswaterstaat (water), politie, PBL & Eurostat (voor de monitor).
  • Lokaal nieuws (RSS + gecureerde feeds) en de verkiezingsprogramma's van zestien partijen.

De API beweegt met de code

get /api/proef/:pc4
Proefladder zonder login: plek-namen, signalen, verkeersveiligheid.
get /api/plek/signalen
De publieke signalen bij een plek.
get /api/kwesties/:gemeente
De publiek gemelde burgerzaken van een gemeente.
get /api/monitor
De leefomgeving-meting per schaal, met de gezondheid van de poort.
post /api/partner/signalen
De Signaalpoort: een partner levert signalen met een eigen sleutel (X-Partner-Sleutel). Alleen voor contractpartners.

De app heeft meer interne routes dan hier staan; dit zijn de publieke en de partner-poort. De app deelt database, login en forum met haar zusterdiensten — één account over de familie.

Wat nog in opbouw is — eerlijk beweegt met de code

  • Raadsleden als personen (aanschrijven) — nog geen landelijke bron.
  • Statenbesluiten nog niet aangesloten; streek/provincie deels leeg.
  • Dekking is ongelijk: niet elke wijk heeft CBS-cijfers; niet elke gemeente publiceert raadsinformatie. De dekking-pagina toont per bron wat er is.