NL · EN
  handleidingen / Leefomgeving

Leefomgeving

Van je adres een kaart van je omgeving: wie er beslist, wat er speelt, en wat je er zelf kunt doen — van je huis tot het land.

documentatie in vier lagen · leefomgeving.swarp.nl · Leiden, 12-9-2026

Dit is geen platte handleiding maar documentatie in vier lagen, voor vier lezers: wie het gebruikt, wie het idee wil begrijpen, wie het bouwt, en wie verder wil. Elke laag draagt een label dat zegt hoe lang hij meegaat.

blijvendOverleeft een herbouw — het idee, het model, de keuzes.
beweegt met de codeBeschrijft hoe het nú is gebouwd — routes, bronnen, schermen. Dit kan verouderen.

Laag 1 — voor de gebruiker1Wat je ermee doet beweegt met de code

Je vult postcode en huisnummer in; de app leidt daaruit een ladder af — huis, buurt, wijk, woonplaats, gemeente, streek, provincie, land — en vult elke trede met wie er vertegenwoordigt, welke besluiten er vallen, welk nieuws en welke bekendmakingen er zijn, en welke stap jij kunt zetten. Zonder account: geef een postcode en je ziet meteen een proefladder.

  • huisJe adres — het gebouw en de coördinaten (PDOK, BAG).
  • buurt · wijkDe cijfers dichtbij — bevolking, nabijheid, verkeersveiligheid.
  • woonplaatsWat er speelt — lokaal nieuws, bekendmakingen, wegwerkzaamheden.
  • gemeenteDe rijkste trede — de raad, de fracties, de besluiten, het forum, "wat kun je doen".
  • streek · prov.De regio — het bestuur boven de gemeente (in opbouw).
  • landDe landsagenda — wat er in de Tweede Kamer op de rol staat.

En je doet mee: meld een burgerzaak en volg hem (de app bewaakt de wettelijke termijnen); houd je kring bij onder levensloop (naasten, hulpvragen, taken); praat mee op het forum (per gemeente, gedeeld met Support); en zet je zoekregel onder politiek, zodat jouw thema's bovenaan komen. Twee lenzen — een spiritueel en een cultureel profiel — tonen je blauwdruk als verhaal en als gemeenschap.

Laag 2 — voor de denker2Het idee & de filosofie blijvend

SWARP is een burgersysteem van onderop: het doel is dat je weet wat er lokaal speelt en dat je de mensen om je heen kunt vinden. Leefomgeving is daar de kaart voor.

De grondgedachte is dat democratie begint bij de plek waar je woont, niet bij het land. Daarom keert de app de gewone volgorde om: niet "kies een gemeente uit een lijst", maar "geef je adres, en de omgeving vouwt zich uit als een ladder van schalen". Elke trede heeft haar eigen bestuur en haar eigen bronnen, en op elke trede geldt dezelfde vraag — wie beslist hier, wat is er besloten, en wat kan ik eraan doen?

De tweede keuze is eerlijkheid over dekking. Waar een landelijke bron zwijgt, blijft een trede leeg in plaats van gevuld met gis. Een leeg vak is een aangewezen gat, geen fout — precies zoals een leeg adres in de MAZE een open vraag is. Zo nodigt de kaart lokale bronnen uit om te vullen wat de landelijke niet halen.

Laag 3 — voor de bouwer3Hoe het werkt — bronnen, API & gaten

De bronnen — het verzint niets blijvend

Elke trede wordt gevuld uit publieke, verifieerbare bronnen; de ruggengraat is PDOK + de BAG voor adres en locatie. Dat "geen verzinsels, alleen bronnen"-principe is blijvend; wélke bronnen erbij komen, beweegt. Nu onder meer:

  • CBS (wijk-/buurtcijfers, nabijheid, misdaad), KOOP & lokale regelgeving (CVDR) via SRU.
  • Open Raadsinformatie (fracties), Tweede Kamer OData (landsagenda).
  • NDW (wegwerk), OpenStreetMap (voorzieningen), TenderNed (aanbestedingen), DSO/Omgevingswet.
  • RIVM (lucht), KNMI (weer & seismologie), Rijkswaterstaat (water), politie, PBL & Eurostat (voor de monitor).
  • Lokaal nieuws (RSS + gecureerde feeds) en de verkiezingsprogramma's van zestien partijen.

De API beweegt met de code

get /api/proef/:pc4
Proefladder zonder login: plek-namen, signalen, verkeersveiligheid.
get /api/plek/signalen
De publieke signalen bij een plek.
get /api/kwesties/:gemeente
De publiek gemelde burgerzaken van een gemeente.
get /api/monitor
De leefomgeving-meting per schaal, met de gezondheid van de poort.
post /api/partner/signalen
De Signaalpoort: een partner levert signalen met een eigen sleutel (X-Partner-Sleutel). Alleen voor contractpartners.

De app heeft meer interne routes dan hier staan; dit zijn de publieke en de partner-poort. De app deelt database, login en forum met haar zusterdiensten — één account over de familie.

Wat nog in opbouw is — eerlijk beweegt met de code

  • Raadsleden als personen (aanschrijven) — nog geen landelijke bron.
  • Statenbesluiten nog niet aangesloten; streek/provincie deels leeg.
  • Dekking is ongelijk: niet elke wijk heeft CBS-cijfers; niet elke gemeente publiceert raadsinformatie. De dekking-pagina toont per bron wat er is.