# Gegevensconflicten (voor de auteurs)

Gemaakt door `maze/boeken/scripts/merge.mjs` uit `bron/hNN.json`. Omgezet door `maze/comenius/omzetten.mjs` uit het datapakket van Hans, versie 2 (11-11) (`maze/comenius/pakket/`, ongewijzigd). De tekst is het essay *Iedereen, alles, grondig* van Hans (november 2026, Nederlands, 5 p.; 12-11: "pak dat essay maar op"), letterlijk uit de pdf gelezen door `essay/lees.py`; zijn tien secties zijn de hoofdstukken. Niets toegevoegd aan de feiten; de ligging van de plaatsen staat al in het pakket. De keuzes en open punten van het pakket zelf staan onderaan, letterlijk uit `pakket/conflicten.md`. De plaat van zijn leven (11-11, `comenius-plaat.webp`) staat ongewijzigd; afwijkingen van het pakket, voor de auteurs: 'Vervolging en ballingschap (na de Dertigjarige Oorlog)' — volgens het pakket begon de vervolging na de Witte Berg (1620), in de oorlog, en ging hij in 1628 in ballingschap, twintig jaar vóór het einde van de oorlog (1648); 'het eerste geïllustreerde leerboek ter wereld' (Orbis Pictus) staat niet in het pakket; de lijst Polen, Zweden, Nederland, Hongarije noemt Engeland (1641–1642) niet, en in de Zweedse periode werkte hij volgens het pakket in Elbing; 'Studie en leraar' en de rest volgen het pakket. Die gegevens zijn niet in de kaart, de personen of de tijdas overgenomen. Deelnummer: het pakket zegt 7; op aanwijzing van Hans (11-11, 'maak comenius dan 6') is het deel 6. De map `teksten/` van het pakket (het essay 'Two Comeniuses' / 'Twee keer Comenius' en het bronnendossier erbij) is weggelaten: volgens Hans niet bruikbaar (11-11). Niets is aangepast, met één uitzondering: noemt een hoofdstuk een geboorte- of sterfjaar dat een ander hoofdstuk leeg laat, dan neemt boek.json dat jaar over (lijst onderaan).

## Tegenstrijdige gegevens tussen hoofdstukken

Geen.

## Fouten tegen het schema

Geen.

## Verbindingen naar een naam zonder id (toegestaan volgens SCHEMA.md, ter controle)

Geen.

## Opmerkingen (1)

- 3 verbindingseinden verwijzen naar een id die alleen in een ander hoofdstuk staat (geldig over het hele boek)

## Geschatte plaatsen (approx; op de kaart als open punt)

Geen.

## Jaartallen die in het ene hoofdstuk wel en in het andere niet staan (geen tegenspraak; boek.json neemt het genoemde jaar)

Geen.

## Verdeling van de 17 pakkethoofdstukken over de 10 hoofdstukken van het essay

Het essay *Iedereen, alles, grondig* heeft tien secties; die zijn de hoofdstukken. Elk gegeven uit het pakket staat bij de sectie die hetzelfde behandelt. De gegevens zelf zijn ongewijzigd (toets: gelijk aan het pakket op inhoud). De samenvattingen per hoofdstuk uit het pakket vervallen: de tekst is nu het essay.

- pakket 1 *The pattern: looking under the glasses* → 2. De brillen
- pakket 2 *The soil: the Unity, Hus, Chelčický and the Sermon on the Mount* → 5. De bron
- pakket 3 *Herborn and Heidelberg: the dream of order (1611–1614)* → 1. Een mens in een brandende wereld
- pakket 4 *Fulnek and the labyrinth (1618–1628)* → 1. Een mens in een brandende wereld
- pakket 5 *The turn: the paradise of the heart* → 4. De wending
- pakket 6 *Leszno: the door of languages and the Great Didactic (1628–1641)* → 7. Het plan
- pakket 7 *London and Endegeest: pansophy meets Descartes (1641–1642)* → 7. Het plan
- pakket 8 *Sweden and Elbing: what the powerful took (1642–1648)* → 7. Het plan
- pakket 9 *Sárospatak: school as play (1650–1654)* → 7. Het plan
- pakket 10 *Fire and Amsterdam: the treasure that cannot burn (1656–1658)* → 7. Het plan
- pakket 11 *Prophecy, peace and the one thing needful (1657–1670)* → 7. Het plan
- pakket 12 *The question behind the pattern* → 10. De draad
- pakket 13 *The thread backwards: the Sermon, the Net and the light* → 5. De bron
- pakket 14 *Who met him and what they took* → 7. Het plan
- pakket 15 *The thread forwards: through the smallest* → 8. Wat we geërfd hebben
- pakket 16 *The thread across the series: the maze and the echo* → 10. De draad
- pakket 17 *The expectations that failed* → 9. Wat we verloren zijn
- uitzonderingen: van pakket 4 gaan begrippen, werken en citaten naar 3. De stad (het Labyrint); van pakket 11 gaan de gebeurtenissen vanaf 1668 naar 10. De draad; van pakket 13 gaat alles over de leermeesters (Cusanus, Pinder, Vives, Bacon, Campanella, Ratke, Bathe, Alsted, Andreae, Böhme, Sabunde) en de gebeurtenissen van 1612 en 1628 naar 6. De andere leermeesters
- sectie 3. De stad krijgt geen gebeurtenissen: zij beschrijft het boek, niet het leven

## Keuzes en open punten van het pakket (pakket/conflicten.md)

Stand 11-11-2026, versie 2. Uitgangspunt: bewijs is niet vereist; mogelijke verbanden blijven staan met status echo of hypothese. Wat hieronder staat, zijn keuzes tussen bronnen, geen open eisen. Bronnummers verwijzen naar `sources[].note` in `boek.json`.

1. **Geboorteplaats.** Nivnice (Britannica [2], ECARTICO [4]), Uherský Brod (ADB/NDB [3]: hij noemde zich naar beide), Komňa (Wikipedia [1] als derde mogelijkheid). Keuze: Nivnice, met Uherský Brod als tweede plaats.
2. **Sterfdatum.** 15 november 1670 (NDB [3], ECARTICO [4], Wikipedia [1]); 14 november (Britannica [2]); 4 november (Encyclopedia of World Biography [24], vermoedelijk oude stijl). Keuze: 15 november 1670.
3. **Begrafenis.** 22 november 1670, Waalse kerk Naarden, volgens het kerkboek (ADB [3]). Waarom Naarden is onbekend (Wikipedia [1]).
4. **Aankomst in Leszno.** 1628 (Britannica [2], CH-tijdlijn [9], Encyclopedia.com [24]) of 1631 (Wikipedia [1]). Keuze: 1628.
5. **Janua linguarum reserata.** 1631 (Wikipedia [1]) of 1632 (Britannica [2], CH-tijdlijn [9]). Keuze: 1631, met vermelding van 1632.
6. **Engeland 1641.** Uitgenodigd door Hartlib (Britannica [2]) of door het Lange Parlement (Wikipedia [1]). Keuze: via Hartlib, met het Parlement als opdrachtgever van de commissie.
7. **Lux in tenebris.** 1657, met latere drukken 1663 en 1665 (ADB [3]); de CH-tijdlijn [9] noemt 1650. Keuze: 1657.
8. **Aankomst in Amsterdam.** 1656 (ADB [3], Wikipedia [1]) of 1657 (NDB [3]; ECARTICO [4] vanaf ca. 1657). Keuze: 1656. ECARTICO heeft een Amsterdamse vermelding op 1 september 1656.
9. **Beschermheer De Geer.** Twee personen: Louis De Geer (1587–1652), de vader, in de Zweedse periode; Laurens de Geer (1614–1666), de zoon, in Amsterdam (ADB [3]). Radio Prague [22] noemt Laurens zijn levenslange weldoener. Dat is te ruim. Keuze: beide als aparte personen.
10. **Woning in Amsterdam.** Huis met de Hoofden (Wikipedia [1]); "Het Witte Lam", Egelantiersgracht, en kamerbewoner bij Christina Meijsen in 1665 (ECARTICO [4], via Van Eeghen 1971). Keuze: beide opnemen (zie Maandblad Amstelodamum 58).
11. **Huwelijk met Dorota Cyrillová.** ECARTICO [4] noemt 3 september 1624 in Toruń. Overgenomen zoals ECARTICO het geeft.
12. **Cusanus → Comenius.** Wikidata [23] geeft Comenius geen enkele "beïnvloed door" (P737). Burton 2019 [6] toont een directe overdracht via Pinders Speculum intellectuale (1510). Daarom vindt de draadzoeker van de encyclopedie deze lijn nu niet. Voorstel: de relatie toevoegen aan de encyclopedie als overdracht, bron Burton 2019. Hetzelfde geldt voor Alsted, Bacon, Vives, Campanella en Ratke.
13. **Leibniz "leerling van" Spinoza.** In de encyclopedie staat deze relatie via Wikidata (Spinoza P802 = Leibniz). De enige referentie is "geïmporteerd uit Finse Wikipedia". Voorstel: label "onzeker".
14. **Harvard.** Alleen Cotton Mather (Magnalia II) meldt het aanbod. Status: anekdote.
15. **Rembrandt-portret (Uffizi).** Ernst van de Wetering hield het voor Comenius; anderen zien een typestudie of een rabbijn (Radio Prague [17]). Status: omstreden.
16. **Leibniz' verzen.** Alleen in parafrase gevonden (Christian History [8]). Latijnse tekst in de editie van Kvačala. Status: overgeleverd.
17. **Motto "Omnia sponte fluant, absit violentia rebus".** Algemeen aan Comenius toegeschreven. De precieze plaats in zijn werk is niet gevonden (niet op het titelblad volgens Cabinet Oxford [21]). Status: overgeleverd.
18. **"Slachthuizen van de geest".** Christian History [10] citeert dit uit de Didactica Magna, zonder hoofdstuk. Status: overgeleverd.
19. **Herder, brief 57.** Fünfte Sammlung, 1795.
20. **Hoofdstukken.** De hoofdstukindeling volgt in versie 2 de vorm van het Labyrint. Het essay beslist over de definitieve tekst.
21. **Waldenzen bij Chelčický.** Verwantschap is waarschijnlijk; opgenomen als echo · waarschijnlijk.
22. **Bergrede 6:6 en Labyrint hoofdstuk 37.** De binnenkamer met de gesloten deur: eigen waarneming, opgenomen als echo · hypothese.
23. **De kleinzoons in de Berlijnse academie.** Opgenomen als spoor · waarschijnlijk.