{
 "naam": "Bewezen",
 "versie": 3,
 "gemaakt": "2026-10-28",
 "canon": "docs/vacuum-net-canon.md",
 "bronnen": {
  "Foundations 9.2": "89315591e81e3e7e639771d83350cd54abfc126dea7c02581449a1706f0ddd8c",
  "Physics 9.0": "56054a201c593ab2aab3e6b64d7e563f8bff1a0a0af0981deaa84d6b71b3f10e"
 },
 "regel": "Alleen 'hier bewezen' telt: precies wat Lean of de exacte rekencode controleert. Bij elke stelling staat de letterlijke tekst van de editie; alles wat daarin staat en niet onder 'hier bewezen' valt, is geschrapt — ook als het niet apart genoemd wordt. Een stelling staat in de keten als haar eigen bewijs slaagt en al haar voorgangers in de keten staan. De keten begint bij de definities en de MAZE.AI-kern.",
 "axioma_rapport": [
  "'Foundations.T1_i' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T1_ii' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T1_iii' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.cijfer_uniek' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T2' depends on axioms: [propext]",
  "'Foundations.T3_negen' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T3_ondergroep' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T4' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T4_tellingen' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T5' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T7' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T7_1' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T8' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T9' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T9_tellingen' depends on axioms: [propext]",
  "'Foundations.T10' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T11' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T12_uniek' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T12_bestaat' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T12_1' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T12_2' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T12_3_capaciteit' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T12_3_lengte' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T15' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.T16' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T18_komma' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.cijfer_hom' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.cijfer_cijfer' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.plus_groep' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T7_1_ring' depends on axioms: [propext]",
  "'Foundations.T11_formule' does not depend on any axioms",
  "'Foundations.T12_3_omkering' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T5_welke' depends on axioms: [propext]",
  "'Foundations.cijfer_bereik' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T8_voortplanting' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Foundations.trit_mod3' depends on axioms: [propext]",
  "'Foundations.T16_gemengd' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Foundations.T16_geheel' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Adres.waarde_bereik' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Adres.waarde_inj' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Adres.waarde_ofInt' depends on axioms: [propext, Classical.choice, Quot.sound]",
  "'Adres.waarde_spiegel' depends on axioms: [propext, Quot.sound]",
  "'Adres.two_mul_bereik' depends on axioms: [propext, Quot.sound]"
 ],
 "telling": {
  "stellingen": 32,
  "in_keten": 32,
  "met_lean": 18,
  "alleen_exact": 14,
  "onder_aanname": 6,
  "deels_geschrapt": 15,
  "geheel_geschrapt": 2,
  "geschrapte_bronnen_en_toepassingen": 6,
  "toepassingen": 11
 },
 "wortels": [
  {
   "id": "D",
   "nummer": "definities",
   "titel": "De registerdefinities van de editie",
   "editie": "Trits −1, 0, +1 (T, 0, 1); het gebalanceerde residu van een som; een venster van drie trits sluit als de som ≡ 0 (mod 3); een stand, ontmoeting en ring; de herschrijving R.",
   "editie_letterlijk": null,
   "bewezen_hier": "Gecodeerd in Register.lean: Trit, cijfer, overdracht, Venster, sluit, plus, elementair, Reduceert, naadOpen; de herschrijving R staat in de uitspraak van T10. Niet gecodeerd: de draad, lus, knoop en doorgang van Part I en de trit-regel — geen stelling in deze laag gebruikt ze. Een definitie wordt niet bewezen; zij is de wortel. De trouw aan de editie is nagelezen in drie rondes door onafhankelijke rechters (rechter-1.md, rechter-2.md, rechter-3.md).",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · definities (cijfer, sluit, elementair, Reduceert, plus)",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "K",
   "nummer": "MAZE.AI-kern",
   "titel": "Het adres als woord van trits",
   "editie": "Het adres is een lijst trits, meest significant eerst; zijn waarde is Σ dₖ3ᵏ.",
   "editie_letterlijk": null,
   "bewezen_hier": "In Lean bewezen: bereik |waarde| ≤ (3ⁿ−1)/2, uniciteit bij gelijke lengte, terugkeer waarde(ofInt n v) = v, spiegelen = negatie.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/MazeAI/Trit.lean · waarde_bereik, waarde_inj, waarde_ofInt, waarde_spiegel, two_mul_bereik",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  }
 ],
 "stellingen": [
  {
   "id": "F-T1",
   "nummer": "Foundations 9.2 T1",
   "titel": "De trinity als register",
   "editie": "Een som van trits laat geen residu op haar schaal precies als s ≡ 0 (mod 3); wat niet blijft gaat heel over als overdracht; de residuen vormen ℤ₃, de kleinste cyclische groep waarin een waarde van haar tegengestelde verschilt.",
   "editie_letterlijk": "Ground. The trinity: the three values −1, 0, +1, written T, 0, 1, whose sum is zero. Read as the digits of balanced ternary, they add by the digit rule: for a sum s of trits, the digit is the balanced residue d ∈ {−1, 0, +1} with d ≡ s (mod 3), and the carry (s − d)/3 passes to the next position, one scale step (×3) higher. Statement. (i) A sum of trits leaves no residue at its own scale if and only if s ≡ 0 (mod 3). (ii) Whatever it does not keep passes on, whole, as carry to the next scale. (iii) The residues form ℤ₃, the smallest cyclic group in which a value differs from its reverse.",
   "bewezen_hier": "Voor elk geheel getal: het residu is uniek; (i) het is 0 ⇔ 3 | s; (ii) s = cijfer + 3·overdracht; (iii) het residu respecteert optellen, en {T, 0, 1} met optellen-en-residu is een groep (neutraal 0, tegengestelde = spiegel, associatief, commutatief) waarin een waarde van haar tegengestelde verschilt: ℤ₃; in ℤ₁ en ℤ₂ is x = −x voor alle x.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · cijfer_bereik, cijfer_uniek, T1_i, T1_ii, T1_iii, cijfer_hom, cijfer_cijfer, plus_groep",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T2",
   "nummer": "Foundations 9.2 T2",
   "titel": "Venster van drie",
   "editie": "Een run van gelijke niet-nul trits laat voor het eerst geen residu bij lengte drie.",
   "editie_letterlijk": "A run of equal nonzero trits leaves no residue first when it has length three. A window is therefore three consecutive trits; it closes when x + y + z ≡ 0 (mod 3), that is, when its digit is 0.",
   "bewezen_hier": "Voor x ∈ {−1, +1}: 1·x en 2·x laten residu, 3·x niet.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T2",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T3",
   "nummer": "Foundations 9.2 T3",
   "titel": "Negen van zevenentwintig",
   "editie": "Precies 9 van de 27 vensters sluiten; zij vormen een ondergroep van ℤ₃³ van index 3.",
   "editie_letterlijk": "Exactly 9 of the 27 windows close. They form a subgroup of ℤ₃³ of index 3.",
   "bewezen_hier": "Over het hele domein: 9 van 27 sluiten; de sluitende bevatten nul en zijn dicht onder optellen en spiegelen (dus een ondergroep, index 27/9 = 3).",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D",
    "F-T1"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T3_negen, T3_ondergroep",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T4",
   "nummer": "Foundations 9.2 T4",
   "titel": "Twee soorten sluiting",
   "editie": "Een venster sluit precies als zijn trits alle gelijk of alle verschillend zijn: 3 homogeen, 6 heterogeen; de 18 open vensters hebben precies twee gelijke trits.",
   "editie_letterlijk": "A window closes if and only if its three trits are all equal or all different. There are 3 homogeneous and 6 heterogeneous closing windows; the 18 open windows all have exactly two equal trits.",
   "bewezen_hier": "Volledig, over alle 27 vensters.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T4, T4_tellingen",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "knopentheorie",
     "wat": "De regel van Fox-driekleuring op een kruising (2b ≡ a + c mod 3) is precies deze vensterregel: gelijk of alle drie verschillend. Exact nagegaan voor alle 27 kleurcombinaties.",
     "bron": {
      "tekst": "Przytycki, J. H. (1998). 3-coloring and other elementary invariants of knots. Banach Center Publications 42, 275–295.",
      "doi": "10.4064/-42-1-275-295",
      "url": "https://doi.org/10.4064/-42-1-275-295",
      "kwitantie": "arXiv math/0608172: \"at any given crossing either all three colors appear or only one color appears\""
     },
     "toets": "exact.py · Fox"
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T5",
   "nummer": "Foundations 9.2 T5",
   "titel": "De tritkubus",
   "editie": "Cellen met k niet-nul coördinaten: 1, 6, 12, 8; de sluitende: 1 + 0 + 6 + 2 = 9.",
   "editie_letterlijk": "Read {T, 0, 1}³ as a cube. The number of cells with k nonzero coordinates is C(3, k) · 2ᵏ: 1, 6, 12, 8. The closing cells are the centre, the six cells with two nonzero coordinates of opposite sign, and (1, 1, 1) and (T, T, T): 1 + 0 + 6 + 2 = 9.",
   "bewezen_hier": "Over alle 27 cellen: de tellingen, en welke cellen sluiten — geen met één niet-nul coördinaat, met twee precies die van tegengesteld teken, met drie precies (1, 1, 1) en (T, T, T).",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T5, T5_welke",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T6",
   "nummer": "Foundations 9.2 T6",
   "titel": "Sluitkans",
   "editie": "Bij onafhankelijke trits met wet (p₀, p₊, p₋) sluit een venster met kans (1/3)[1 + p̂(ω)³ + p̂(ω²)³]; uniform 1/3.",
   "editie_letterlijk": "Let the three trits be independent with law (p₀, p₊, p₋). Put p̂(z) = p₀ + p₊z + p₋z² and ω = e^(2πi/3). A window closes with probability (1/3) · [1 + p̂(ω)³ + p̂(ω²)³]. The uniform law gives 1/3.",
   "bewezen_hier": "Als identiteit van veeltermen in p₀, p₊, p₋ onder p₀ + p₊ + p₋ = 1, exact; uniform geeft 1/3.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T6",
     "wat": "sluitkans: formule = directe som over de 27 vensters, als veelterm onder p₀ + p₊ + p₋ = 1; uniform = 1/3",
     "uitkomst": "verschil 0, uniform 1/3",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T7",
   "nummer": "Foundations 9.2 T7",
   "titel": "Elementaire sluitingen",
   "editie": "Elk gesloten trit-woord reduceert tot niets door standen, ontmoetingen en ringen weg te nemen; geen open woord doet dat. Onder sluitingen met niet-nul stappen is een ontmoeting de kortste met winding 0 en een ring de kortste met |w| = 1.",
   "editie_letterlijk": "Every closed trit word reduces to nothing by removing, one at a time, a standing 0 (length 1), a meeting x, −x (length 2) or a ring x, x, x (length 3). No open word does. Among closures whose steps are all nonzero, a meeting is the shortest with winding number 0 and a ring the shortest with winding number ±1.",
   "bewezen_hier": "Beide delen. Het eerste voor woorden van élke lengte (Lean). Het tweede volledig door doorzoeken (exact), met winding = som/3 (de overdracht van T7.1): de kortste sluiting met winding 0 heeft lengte 2, met |w| = 1 lengte 3 — voor 'de kortste' volstaat zoeken tot de gevonden lengte.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D",
    "F-T7.1"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T7, T7_gezond, T7_volledig",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T7b",
     "wat": "niet-nul stappen, lengte 1…6: kortste sluiting met winding 0 en met |winding| = 1",
     "uitkomst": "{0: 2, 1: 3, 2: 6}",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T7.1",
   "nummer": "Foundations 9.2 T7.1",
   "titel": "Wat een sluiting meedraagt",
   "editie": "Stand en ontmoeting sluiten met overdracht 0; een ring met overdracht ±1 en wordt één doorgang van de volgende schaal.",
   "editie_letterlijk": "A standing and a meeting close with carry 0: nothing passes to the next scale. A ring closes with carry ±1: 1 + 1 + 1 = 10 and T + T + T = T0 in balanced ternary. A ring therefore closes at its own scale and becomes one passage of the next — the rule of N5, as arithmetic. An open window keeps a nonzero digit (tension, N2) and may also carry: 1 + 1 = 1T.",
   "bewezen_hier": "De cijfers en overdrachten van de sommen 0, ±3 en ±2, en voor elke ring x, x, x met x ≠ 0: cijfer 0 en overdracht x (Lean). Een open venster met som ±2 houdt een niet-nul cijfer en draagt over: 1 + 1 = 1T.",
   "geschrapt": "De lezing 'een ring wordt één doorgang van de volgende schaal' (N5) en 'de regel van N5 als rekenkunde': een interpretatie, geen rekenkundige uitspraak.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "F-T1"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T7_1, T7_1_ring",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T8",
   "nummer": "Foundations 9.2 T8",
   "titel": "Voortplanting; negen woorden",
   "editie": "Een woord sluit in elk venster precies als zijn eerste venster sluit en het periode 3 heeft; voor elke n ≥ 3 zijn er precies 9.",
   "editie_letterlijk": "Let sₖ = tₖ + tₖ₊₁ + tₖ₊₂ be the sum of window k of a word. Then sₖ₊₁ ≡ sₖ + tₖ₊₃ − tₖ (mod 3). A word of length n ≥ 3 closes in every window if and only if its first window closes and it has period 3. For every n ≥ 3 there are exactly 9 such words.",
   "bewezen_hier": "De voortplanting s(k+1) = s(k) + t(k+3) − t(k) en de karakterisering voor woorden van élke lengte (Lean); de telling 9 voor n = 3 tot 9 (exact).",
   "geschrapt": "De telling 9 voor n > 9 als algemene stelling: volgt uit de karakterisering en T3, maar die telling is hier niet apart bewezen.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T8, T8_voortplanting, trit_mod3",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T8b",
     "wat": "woorden die in elk venster sluiten, n = 3…9",
     "uitkomst": "[9, 9, 9, 9, 9, 9, 9]",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T9",
   "nummer": "Foundations 9.2 T9",
   "titel": "Een ring die overal sluit",
   "editie": "Een ring die in elk venster sluit heeft periode 3; 9 gelabelde ringen als 3 | n, anders 3; als rotatieklassen 5, anders 3.",
   "editie_letterlijk": "A ring is a closed strand of n ≥ 3 trits, read cyclically. If every window of a ring closes, then tᵢ₊₃ = tᵢ for all i. Counted with labelled positions there are 9 such rings when 3 divides n, and 3 otherwise. Counted as rotation classes — closed configurations without a starting point (T13) — there are 5 when 3 divides n (the three constant rings and two classes of period 3) and 3 otherwise.",
   "bewezen_hier": "Periode 3 voor élke n (Lean). Gelabelde tellingen 9 of 3: Lean voor n = 3…6, exact voor n = 3…9. Rotatieklassen 5 of 3: alleen exact, n = 3…9.",
   "geschrapt": "De tellingen voor n > 9.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T9, T9_tellingen",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T9b",
     "wat": "ringen die overal sluiten, n = 3…9: gelabeld 9 of 3, rotatieklassen 5 of 3",
     "uitkomst": "gelabeld {3: 9, 4: 3, 5: 3, 6: 9, 7: 3, 8: 3, 9: 9}; klassen {3: 5, 4: 3, 5: 3, 6: 5, 7: 3, 8: 3, 9: 5}",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T10",
   "nummer": "Foundations 9.2 T10",
   "titel": "De herschrijving van het register",
   "editie": "Onder R(t)ᵢ = −(tᵢ₋₁ + tᵢ₊₁) is een ring vast precies als elk venster sluit.",
   "editie_letterlijk": "Let R act on a ring by R(t)ᵢ = −(tᵢ₋₁ + tᵢ₊₁). A ring is a fixed point of R if and only if every window closes.",
   "bewezen_hier": "Per positie, over alle 27 combinaties van buren en trit: R laat de trit staan precies als zijn venster sluit; een ring is dus vast precies als elk venster sluit.",
   "geschrapt": "Het gedrag van de niet-vaste ringen onder herhaald herschrijven (cycli, 24 ringen bij n = 4 en 8): niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T10",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T11",
   "nummer": "Foundations 9.2 T11",
   "titel": "De naadregel",
   "editie": "Het aantal open vensters op de naad is [A₁ ≠ B₁] + [A₃ ≠ B₃]; de naad is gesloten precies als B = A; over 81 paren: 9 gesloten, 36 met één open venster, 36 met twee; per vaste A: 1, 4, 4.",
   "editie_letterlijk": "A seam joins a closed window A to a closed window B in the word A₁A₂A₃B₁B₂B₃. The number of open windows at the seam is [A₁ ≠ B₁] + [A₃ ≠ B₃]. The seam is closed if and only if B = A. Over all 81 ordered pairs: 9 closed seams, 36 with one open window, 36 with two.",
   "bewezen_hier": "Volledig, over alle 81 geordende paren: de formule, de equivalentie, de tellingen en de verdeling per A.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Register.lean · T11, T11_formule",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T12",
   "nummer": "Foundations 9.2 T12",
   "titel": "Uniek adres",
   "editie": "Elk geheel getal heeft precies één eindig woord in gebalanceerd drietallig met niet-nul leidende trit; woorden van k cijfers geven precies −(3ᵏ−1)/2 … (3ᵏ−1)/2.",
   "editie_letterlijk": "Every nonzero integer has exactly one finite balanced-ternary representation Σ dₖ3ᵏ with dₖ ∈ {T, 0, 1} and nonzero leading trit; 0 is represented by the empty string (written 0). Words of k digits give exactly the integers from −(3ᵏ − 1)/ 2 to (3ᵏ − 1)/2.",
   "bewezen_hier": "Volledig: bestaan en uniciteit over alle lengtes, en het bereik.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "K"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T12_bestaat, T12_uniek; maze/lean/MazeAI/Trit.lean · waarde_bereik, waarde_inj, waarde_ofInt",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "informatica",
     "wat": "De Setun (Moskou, 1958) was de eerste moderne ternaire computer en rekende in gebalanceerd drietallig.",
     "bron": {
      "tekst": "Brusentsov, N. P., & Ramil Alvarez, J. (2011). Ternary computers: the Setun and the Setun 70. IFIP AICT 357, 74–80.",
      "doi": "10.1007/978-3-642-22816-2_10",
      "url": "https://doi.org/10.1007/978-3-642-22816-2_10",
      "kwitantie": "Wikipedia 'Setun', revisie 1380888017: \"It was the first modern ternary computer, using the balanced ternary numeral system\""
     }
    },
    {
     "wetenschap": "kunstmatige intelligentie",
     "wat": "In BitNet b1.58 is elk gewicht ternair {−1, 0, 1}: precies de cijfers van T12.",
     "bron": {
      "tekst": "Ma, S., et al. (2024). The era of 1-bit LLMs: all large language models are in 1.58 bits. arXiv:2402.17764.",
      "doi": null,
      "url": "https://arxiv.org/abs/2402.17764",
      "kwitantie": "samenvatting: \"every single parameter (or weight) of the LLM is ternary {-1, 0, 1}\""
     }
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T12.1",
   "nummer": "Foundations 9.2 T12.1",
   "titel": "Spiegellading",
   "editie": "Het adres van −Q is het adres van Q tritsgewijs gespiegeld.",
   "editie_letterlijk": "The address of −Q is the address of Q, mirrored trit-wise (1 ↔ T). The sign of a charge is a property of the string, not a label attached from outside.",
   "bewezen_hier": "Volledig.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "K"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T12_1",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T12.2",
   "nummer": "Foundations 9.2 T12.2",
   "titel": "Zelfcentrerende diepte",
   "editie": "Afkappen op diepte m is automatisch afronden naar de dichtstbijzijnde waarde.",
   "editie_letterlijk": "By fact (c) of III.2, the value read at finite depth m is automatically a nearest value at that depth (at an exact midpoint, where the expansion ends in 111… or TTT…, both neighbours are nearest and both expansions exist). Description at a given depth needs no external rounding convention.",
   "bewezen_hier": "Voor eindige woorden: de weggelaten staart van L cijfers is strikt kleiner dan een halve eenheid, 2·|staart| < 3ᴸ; afkappen geeft dus de dichtstbijzijnde waarde, zonder gelijkspel.",
   "geschrapt": "Oneindige expansies en het middelpuntgeval (staart 111… of TTT…, twee even nabije buren): niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "K"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T12_2",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T12.3",
   "nummer": "Foundations 9.2 T12.3",
   "titel": "Capaciteit en diepte",
   "editie": "De grootste waarde met n cijfers is (3ⁿ − 1)/2 = 1, 4, 13, 40, 121; een getal n ≥ 1 heeft ⌊log₃(2n − 1)⌋ + 1 cijfers.",
   "editie_letterlijk": "The largest value expressible with n digits is the all-ones string: (3ⁿ − 1)/2 = 1, 4, 13, 40, 121, … A number n ≥ 1 has exactly ⌊log₃(2n − 1)⌋ + 1 digits.",
   "bewezen_hier": "De capaciteit, en de regel 'v heeft d cijfers ⇔ bereik(d−1) < |v| ≤ bereik(d)' in beide richtingen (Lean); de log-formule voor 1 ≤ n < 2·10⁵ (exact, met gehele getallen).",
   "geschrapt": "De log-formule als algemene stelling voor n ≥ 2·10⁵.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "F-T12"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T12_3_capaciteit, T12_3_lengte, T12_3_omkering",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T12.3b",
     "wat": "aantal cijfers = ⌊log₃(2n − 1)⌋ + 1 voor 1 ≤ n < 2·10⁵, met gehele getallen",
     "uitkomst": "alle gelijk",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T13",
   "nummer": "Foundations 9.2 T13",
   "titel": "Twee tellingen",
   "editie": "Van de 3ⁿ open woorden sluiten er 3ⁿ⁻¹ hun eerste venster; gesloten configuraties zonder begin tellen g(n) = 3, 6, 11, 24, 51, 130.",
   "editie_letterlijk": "(i) A path — the strand on an interval of I — has exactly one trit word, fixed by σ through the trit rule. Of the 3ⁿ open words of length n ≥ 3, 3ⁿ⁻¹ close their first window and exactly 9 close everywhere (T8). (ii) A closed configuration of n trits, read without a starting point, is a rotation class of words. The number of rotation classes is the necklace count g(n) = (1/n) · Σd | n φ(n/d) · 3ᵈ = 3, 6, 11, 24, 51, 130 for n = 1, …, 6. Open words, read from a start, number 3ⁿ; closed configurations number g(n).",
   "bewezen_hier": "3ⁿ⁻¹ voor n = 3 tot 8; g(n) = brute telling van rotatieklassen voor n = 1 tot 6.",
   "geschrapt": "(i) 'een pad heeft precies één trit-woord, vastgelegd door σ' (de trit-regel is niet gecodeerd); 3ⁿ⁻¹ voor n > 8; de algemene formule voor g(n) via Burnside en de telling voor n > 6.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T13",
     "wat": "open woorden: 3^(n−1) met gesloten eerste venster (n = 3…8); rotatieklassen g(n) formule = brute kracht (n = 1…6)",
     "uitkomst": "g = [3, 6, 11, 24, 51, 130], brute = [3, 6, 11, 24, 51, 130]",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T14",
   "nummer": "Foundations 9.2 T14",
   "titel": "Rust en draai in ℤ[ω]",
   "editie": "Elke baan van T(z) = (z − d(z))/(1 − ω) bereikt 0 of een vast punt ±(1 + ω); een element heeft een eindig trit-woord precies als zijn baan 0 bereikt; niet elk element heeft er een (2 → 2 + ω → 1 + ω).",
   "editie_letterlijk": "Let β = 1 − ω, let d(z) ∈ {−1, 0, +1} be the balanced residue of z = a + bω, so d ≡ a + b (mod 3), and put T(z) = (z − d(z))/β. Then every orbit of T reaches either 0 or one of the two fixed points ±(1 + ω) = ∓ω², each a sixth root of unity: a 60° turn. An element has a finite trit word z = d₀ + d₁β + d₂β² + … if and only if its orbit reaches 0; otherwise its word ends in a repeated digit (−1 repeated for 1 + ω, +1 repeated for −(1 + ω)). Not every element has a finite word: 2 → 2 + ω → 1 + ω. The share of elements with |a|, |b| ≤ 40 whose orbit ends at a fixed point is 1,788 of 6,561 (27.3 %); for |a|, |b| ≤ 100 it is 16,546 of 40,401 (41.0 %).",
   "bewezen_hier": "±(1 + ω) zijn vaste punten; 1 + ω = −ω² is een zesde eenheidswortel (draai van 60°) en de cijferreeks van ±(1 + ω) is ∓1 herhaald; voor alle a + bω met |a|, |b| ≤ 100 eindigt de baan in 0 of in een van die twee vaste punten; elke baan die 0 bereikt geeft een eindig woord dat z exact teruggeeft; het voorbeeld 2 → 2 + ω → 1 + ω; de aandelen 1788/6561 en 16546/40401.",
   "geschrapt": "De uitspraak voor álle elementen (het normdaling-argument); de omkering 'een eindig woord ⇒ de baan bereikt 0'; en daarmee de conclusie 'niet elk element heeft een eindig woord': niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "D"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T14",
     "wat": "ℤ[ω], |a|,|b| ≤ 40 en ≤ 100: ±(1+ω) vast; elke draai eindigt in ±(1+ω); elke rust geeft een eindig woord dat z exact teruggeeft; aandelen; voorbeeld 2 → 2+ω → 1+ω",
     "uitkomst": "vast True; 1788/6561, 16546/40401; eindpunt alleen ±(1+ω): True; terug exact: True; voorbeeld [(2, 0), (2, 1), (1, 1)]",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T14b",
     "wat": "1 + ω = −ω² is een zesde eenheidswortel (draai van 60°); de cijferreeks van 1 + ω is −1 herhaald, van −(1 + ω) is +1 herhaald",
     "uitkomst": "zesde wortel True; herhaald cijfer True",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T15",
   "nummer": "Foundations 9.2 T15",
   "titel": "Ladder",
   "editie": "Na a samenvoegingen van ontmoetingen en b van ringen bevat één grove doorgang 2ᵃ·3ᵇ fijnste doorgangen.",
   "editie_letterlijk": "Hypothesis. At each scale the strand is merged into blocks of equal size, each block one elementary closure of length 2 (a meeting) or 3 (a ring) (N5, T7). Statement. After a merges of meetings and b merges of rings, one coarse passage contains exactly 2ᵃ · 3ᵇ passages of the finest scale. On the ring ladder (a = 0) each step multiplies by three.",
   "bewezen_hier": "De rekenkunde, voor elke rij blokken van grootte 2 en 3.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": "samenvoegen in blokken van gelijke grootte (N5; open vraag IX.4)",
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T15",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T16",
   "nummer": "Foundations 9.2 T16",
   "titel": "Geen exacte ontmoeting",
   "editie": "2ⁿ ≠ 3ᵏ voor alle gehele n, k behalve n = k = 0; dus is log₂3 irrationaal, en de breukdelen van k·log₃2 liggen dicht.",
   "editie_letterlijk": "2ⁿ ≠ 3ᵏ for all integers n, k other than n = k = 0. So log₂3 is irrational, and the fractional parts of k · log₃2 (k ≥ 1) are dense in [0, 1).",
   "bewezen_hier": "Voor alle gehele n, k (ook negatieve en gemengde tekens, zonder breuken: 2^(n⁺)·3^(k⁻) = 2^(n⁻)·3^(k⁺) ⇒ n = k = 0).",
   "geschrapt": "'Dus is log₂3 irrationaal' (een uitspraak over reële getallen, hier niet geformaliseerd) en de dichtheid van de breukdelen van k·log₃2 (Kronecker): niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T16, T16_gemengd, T16_geheel",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "muziek",
     "wat": "Twaalf reine kwinten (3/2)¹² vallen nooit samen met een geheel aantal octaven: dat volgt direct uit 2ⁿ ≠ 3ᵏ.",
     "bron": {
      "tekst": "Wikipedia, 'Pythagorean comma', revisie 1282280157.",
      "doi": null,
      "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/Pythagorean_comma",
      "kwitantie": "\"the difference between 12 just perfect fifths and seven octaves\"; \"(1.5)¹²/2⁷ = 531441/524288 ≈ 1.01364, or about 23.46 cents\""
     }
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T17",
   "nummer": "Foundations 9.2 T17",
   "titel": "De sluitdieptes",
   "editie": "De sluitdieptes zijn de noemers van de convergenten van log₂3: 1, 2, 5, 12, 41, 53, 306, 665, 15601, …",
   "editie_letterlijk": "The closure depths are the denominators of the convergents of log₂3 = [1; 1, 1, 2, 2, 3, 1, 5, 2, 23, 2, 2, 1, 1, 55, …]. Up to 10⁶ they are 1, 2, 5, 12, 41, 53, 306, 665, 15601, 31867, 79335, 111202, 190537.",
   "bewezen_hier": "Voor k ≤ 10⁶: de kettingbreuk van log₂3 begint met [1; 1, 1, 2, 2, 3, 1, 5, 2, 23, 2, 2, 1, 1, 55]; de record-afstanden zijn precies 1, 2, 5, 12, 41, 53, 306, 665, 15601, 31867, 79335, 111202, 190537, gelijk aan de convergent-noemers (80 cijfers; kleinste record 9,3·10⁻⁸, ver boven de rekenfout).",
   "geschrapt": "De algemene gelijkheid voor alle k (stelling van Lagrange): geciteerd, niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T17",
     "wat": "sluitdieptes k ≤ 10⁶ (record-afstanden met 80 cijfers) = noemers van de convergenten",
     "uitkomst": "records [1, 2, 5, 12, 41, 53, 306, 665, 15601, 31867, 79335, 111202, 190537]; kettingbreuk [1, 1, 1, 2, 2, 3, 1, 5, 2, 23, 2, 2, 1, 1, 55]",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T17b",
     "wat": "kleinste record-afstand tegen de rekenfout (80 cijfers, k ≤ 10⁶)",
     "uitkomst": "min 9.306e-8",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "muziek",
     "wat": "De 53-toonsstemming ligt op sluitdiepte 53: haar kwint (31 stappen) wijkt 0,068 cent af van de reine kwint 3/2.",
     "bron": {
      "tekst": "Wikipedia, '53 equal temperament', revisie 1381350401.",
      "doi": null,
      "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/53_equal_temperament",
      "kwitantie": "\"the tempered perfect fifth is 701.89 cents wide\" (rein: 701,955 cent)"
     },
     "toets": "exact.py · muziek-53"
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T18",
   "nummer": "Foundations 9.2 T18",
   "titel": "De komma",
   "editie": "Op diepte 12 missen de ladders met 3¹²/2¹⁹ = 531441/524288, de Pythagorese komma (23,46 cent); de mis verdwijnt nooit.",
   "editie_letterlijk": "At depth 12 the two ladders miss by 3¹²/2¹⁹ = 531441/524288 = 1.013643, the Pythagorean comma (23.46 cents). The miss never vanishes (T16). Status: proved; computed. The residues at the closure depths: Depth k n Comparison Residue |2ⁿ/3ᵏ − 1| Residue in cents, 1200 · |k · log₂3 − n| 3¹ ~ 2² 33.3 % 498.045 3² ~ 2³ 11.1 % 203.910 3⁵ ~ 2⁸ 5.35 % 90.225 3¹² ~ 2¹⁹ 1.35 % 23.460 3⁴¹ ~ 2⁶⁵ 1.15 % 19.845 3⁵³ ~ 2⁸⁴ 0.21 % 3.615 3³⁰⁶ ~ 2⁴⁸⁵ 0.10 % 1.770 Depth k n Comparison Residue |2ⁿ/3ᵏ − 1| Residue in cents, 1200 · |k · log₂3 − n| 3⁶⁶⁵ ~ 2¹⁰⁵⁴ 0.0044 % 0.0756 3¹⁵⁶⁰¹ ~ 2²⁴⁷²⁷ 0.0018 % 0.0315 Between the closure depths, nothing closes better. Each near-closure is finite: a cycle at depth 665 holds 3⁶⁶⁵ ≈ 1.9 × 10³¹⁷ finest passages on the ring ladder.",
   "bewezen_hier": "531441/524288 exact (Lean), = 1,013643; de resten in procent (exact, met breuken) en in cent (80 cijfers) op de sluitdieptes, gelijk na afronding; 3⁶⁶⁵ ≈ 1,9 · 10³¹⁷; 'verdwijnt nooit' via T16.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "F-T16",
    "F-T17"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "lean",
     "waar": "maze/lean/Foundations/Adres.lean · T18_komma",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T18",
     "wat": "komma 3¹²/2¹⁹ = 531441/524288; resten in cent op de sluitdieptes, gelijk na afronding op het aantal decimalen van de editie",
     "uitkomst": "komma 531441/524288 = 1.013643; cent [498.045, 203.91, 90.225, 23.46, 19.845, 3.615, 1.7697, 0.0756, 0.0315]",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T18b",
     "wat": "procentkolom |2ⁿ/3ᵏ − 1| op de sluitdieptes, exact met breuken, tegen de afronding van de editie",
     "uitkomst": "[33.3333, 11.1111, 5.3498, 1.346, 1.1529, 0.2086, 0.1023, 0.0044, 0.0018]",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T18c",
     "wat": "3⁶⁶⁵ fijnste doorgangen op diepte 665 (ringladder): ≈ 1,9 · 10³¹⁷",
     "uitkomst": "1,93 · 10^317",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "muziek",
     "wat": "De Pythagorese komma (23,46 cent) is het verschil tussen twaalf reine kwinten en zeven octaven.",
     "bron": {
      "tekst": "Wikipedia, 'Pythagorean comma', revisie 1282280157.",
      "doi": null,
      "url": "https://en.wikipedia.org/wiki/Pythagorean_comma",
      "kwitantie": "\"the difference between 12 just perfect fifths and seven octaves\"; \"(1.5)¹²/2⁷ = 531441/524288 ≈ 1.01364, or about 23.46 cents\""
     }
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T19",
   "nummer": "Foundations 9.2 T19",
   "titel": "De eerste knoop — alleen de kleuringen (de kern is geschrapt)",
   "editie": "Bij inbedding in de ruimte is het klaverblad de eenvoudigste configuratie die niet ontward kan worden, met drie kruisingen.",
   "editie_letterlijk": "Hypotheses. The embedding hypothesis; closed embedding (S¹ or fixed endpoints); crossings countable. Statement. The trefoil is the simplest configuration that cannot be undone, at three crossings.",
   "bewezen_hier": "Het standaarddiagram van het klaverblad heeft 9 Fox-driekleuringen; het kruisingsloze diagram 3 (beide geteld met dezelfde code); de Fox-regel op een kruising is de vensterregel van T4.",
   "geschrapt": "De conclusie 'het klaverblad is geen unknot' (vraagt invariantie van driekleurbaarheid onder de Reidemeister-bewegingen) en de minimaliteit (Gauss-woorden): niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "F-T4"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T19",
     "wat": "Fox-driekleuringen: standaardklaverblad (PD X[1,5,2,4] X[3,1,4,6] X[5,3,6,2]) en het kruisingsloze diagram",
     "uitkomst": "klaverblad 9, kruisingsloos 3",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · Fox",
     "wat": "de Fox-regel op een kruising (2b ≡ a + c mod 3) is de vensterregel van T4: gelijk of alle drie verschillend",
     "uitkomst": "regel True",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "scheikunde",
     "wat": "Het klaverblad is als molecuul gesynthetiseerd.",
     "bron": {
      "tekst": "Dietrich-Buchecker, C. O., & Sauvage, J.-P. (1989). A synthetic molecular trefoil knot. Angewandte Chemie Int. Ed. 28(2), 189–192.",
      "doi": "10.1002/anie.198901891",
      "url": "https://doi.org/10.1002/anie.198901891",
      "kwitantie": null
     }
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T20",
   "nummer": "Foundations 9.2 T20",
   "titel": "De bracket van de eerste knoop",
   "editie": "Voor het klaverblad ⟨K⟩ = A⁻⁷ − A⁻³ − A⁵ en V(t) = t + t³ − t⁴; het spiegelbeeld verschilt, dus de eerste knoop is chiraal.",
   "editie_letterlijk": "A knot diagram changes without changing the knot by exactly three local moves (Reidemeister 1927). Kauffman’s bracket is invariant under two of them and fixed by three rules: ⟨O⟩ = 1; adding a free circle multiplies by d = −A² − A⁻²; a crossing splits into its two smoothings, ⟨×⟩ = A⟨≍⟩ + A⁻¹⟨)(⟩. For the standard three-crossing diagram of the trefoil, ⟨K⟩ = A⁻⁷ − A⁻³ − A⁵. Normalised by the writhe w = 3, f(K) = (−A³)⁻ʷ⟨K⟩, and with A = t^(−1/4), the Jones polynomial is V(t) = t + t³ − t⁴. Its mirror image gives V(t) = t⁻¹ + t⁻³ − t⁻⁴.",
   "bewezen_hier": "Door de toestandssom over de 2³ gladmakingen van het standaarddiagram: ⟨K⟩ = A⁻⁷ − A⁻³ − A⁵ (precies); de writhe 3 berekend uit de georiënteerde PD-code (tekenconventie van KnotTheory); met A = t^(−1/4): V = t + t³ − t⁴; het spiegeldiagram, zelf doorgerekend, geeft writhe −3, ⟨K̄⟩ = A⁷ − A³ − A⁻⁵ en V = t⁻¹ + t⁻³ − t⁻⁴ ≠ V; V(e^{iπ/3}) = i√3 en 3|V|² = 9 = het aantal driekleuringen van dit diagram.",
   "geschrapt": "De invariantie van de bracket onder de Reidemeister-bewegingen, de conclusies 'geen unknot' en 'chiraal' (dat het spiegelbeeld een ándere knoop is), de algemene gelijkheid #kleuringen = 3|V(e^{iπ/3})|² (Przytycki; Lickorish–Millett) en 'de bracket ziet chiraliteit, de kleuring niet': geciteerd, niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [
    "F-T19"
   ],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T20",
     "wat": "bracket door toestandssom over de 2³ gladmakingen = A⁻⁷ − A⁻³ − A⁵ (strikt); writhe uit de PD-code; V(t) = t + t³ − t⁴; spiegeldiagram doorgerekend: writhe −3, ⟨K̄⟩ = A⁷ − A³ − A⁻⁵, V = t⁻¹ + t⁻³ − t⁻⁴ ≠ V; V(e^{iπ/3}) = i√3; 3|V|² = 9",
     "uitkomst": "⟨K⟩ = -A**5 - 1/A**3 + A**(-7); writhe 3; V = -t**4 + t**3 + t; spiegeldiagram ⟨K̄⟩ = A**7 - A**3 - 1/A**5, writhe -3, V = 1/t + t**(-3) - 1/t**4; V(e^(iπ/3)) = sqrt(3)*I; 3|V|² = 9",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T21",
   "nummer": "Foundations 9.2 T21",
   "titel": "Dubbele overdekking",
   "editie": "Als oriëntaties eenheidsquaternionen zijn, keert een vastgehechte draad pas na 4π terug in zijn begintoestand.",
   "editie_letterlijk": "Hypotheses. Orientation states form the unit quaternions; a strand is attached (has ends or environment). Statement. A strand returns to its initial state after a rotation of 4π, not 2π.",
   "bewezen_hier": "q en −q geven dezelfde afbeelding v ↦ q v q* voor een willekeurig quaternion q (symbolisch); het pad q(θ) = (cos θ/2, sin θ/2·k) geeft −1 bij 2π en +1 bij 4π.",
   "geschrapt": "Dat een vastgehechte draad na 2π niet terug kan (π₁(SO(3)) = ℤ/2): geciteerd, niet gecontroleerd.",
   "aanname": "oriëntatietoestanden zijn eenheidsquaternionen",
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T21",
     "wat": "pad q(θ) = (cos θ/2, 0, 0, sin θ/2): q en −q dezelfde rotatie; q(2π) = −1, q(4π) = +1",
     "uitkomst": "q(2π) = (-1) + 0*i + 0*j + 0*k, q(4π) = 1 + 0*i + 0*j + 0*k",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T21b",
     "wat": "q en −q geven dezelfde afbeelding v ↦ q v q* voor een willekeurig quaternion q (symbolisch)",
     "uitkomst": "algemeen",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "natuurkunde",
     "wat": "Neutroneninterferometrie bevestigt de draaiing van spin-½-toestanden over 4π.",
     "bron": {
      "tekst": "Rauch, H., et al. (1975). Verification of coherent spinor rotation of fermions. Physics Letters A 54(6), 425–427.",
      "doi": "10.1016/0375-9601(75)90798-7",
      "url": "https://doi.org/10.1016/0375-9601(75)90798-7",
      "kwitantie": null
     }
    },
    {
     "wetenschap": "natuurkunde",
     "wat": "Idem, onafhankelijk gemeten.",
     "bron": {
      "tekst": "Werner, S. A., et al. (1975). Observation of the phase shift of a neutron due to precession in a magnetic field. Phys. Rev. Lett. 35, 1053–1055.",
      "doi": "10.1103/physrevlett.35.1053",
      "url": "https://doi.org/10.1103/physrevlett.35.1053",
      "kwitantie": null
     }
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T23",
   "nummer": "Foundations 9.2 T23",
   "titel": "Constitutieve vergelijking",
   "editie": "Voor e(n) = (g₂/2)n² + (g₃/6)n³: g_eff = ḡ(1 + γδ) met γ = g₃n̄/ḡ, en g₂ = ḡ(1 − γ).",
   "editie_letterlijk": "Hypotheses. The energy density of the medium is e(n) = (g₂/2)n² + (g₃/6)n³, with g₃ ≠ 0. A reference density n̄ ≠ 0 is chosen such that ḡ ≡ g₂ + g₃n̄ ≠ 0. Scope: one explicit realization of N4. Statement. g_eff = ḡ(1 + γδ), with γ ≡ g₃n̄/ḡ and δ ≡ (n − n̄)/n̄. Consequently g₂ = ḡ(1 − γ).",
   "bewezen_hier": "Volledig, symbolisch.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": "de energiedichtheid heeft deze vorm (één expliciete realisatie van N4), met g₃ ≠ 0, n̄ ≠ 0 en ḡ ≠ 0",
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T23",
     "wat": "g_eff = e''(n) = ḡ(1 + γδ) en g₂ = ḡ(1 − γ)",
     "uitkomst": "symbolisch",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "F-T24",
   "nummer": "Foundations 9.2 T24",
   "titel": "Hefboom van een vrij pad",
   "editie": "Voor de vrije wandeling op ℤᵈ, d ≥ 3, is het aantal bezoeken geometrisch en is de hefboom γ = −(1 + P_d)/P_d: −3,9365, −6,1759, −8,3976.",
   "editie_letterlijk": "Hypotheses. The strand is a free path: the simple random walk on ℤᵈ, d ≥ 3, with return probability P_d < 1. A node counts the visits V to its place, the first included. Statement. V is geometric, P(V = k) = (1 − P_d) · P_dᵏ⁻¹, and its lever is γ = −(1 + P_d)/P_d. With P₃ = 0.3405373, P₄ = 0.1932017 and P₅ = 0.1351786 (Watson 1939; Montroll 1956; OEIS A086232, A086233), γ = −3.9365, −6.1759 and −8.3976.",
   "bewezen_hier": "De hefboom van een geometrische verdeling is −(1 + P)/P (symbolisch, exact); met de waarden P₃, P₄, P₅ volgt γ = −3,9365, −6,1759, −8,3976. P₃, P₄, P₅ numeriek bevestigd (mpmath, 30 cijfers, foutgrens 5·10⁻⁷) via de integraalvoorstelling u_d = ∫e^(−t)I₀(t/d)^d dt en, voor P₃, een gesloten Γ-vorm — beide in overeenstemming met OEIS.",
   "geschrapt": "Dat het aantal bezoeken geometrisch is (sterke Markov-eigenschap); de bewering dat de hefboom van een telling bij leidende orde in 1/N gelijk is aan γ van T23 (Laplace); de juistheid van de integraalvoorstelling en de Γ-vorm zelf (geciteerd); de alinea over eindige wandelingen (L = 10⁴: 0,337668, hefboom −3,9612): niet gecontroleerd.",
   "aanname": "de draad is een vrije wandeling op ℤᵈ, d ≥ 3",
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T24",
     "wat": "geometrische V: hefboom −n̄κ₃/κ₂² = −(1+P)/P (symbolisch)",
     "uitkomst": "hefboom (-P - 1)/P",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · F-T24b",
     "wat": "P₃, P₄, P₅ nagerekend (gesloten Γ-vorm voor P₃; integraal met Bessel-I₀ voor alle drie) tegen 0,3405373 · 0,1932017 · 0,1351786",
     "uitkomst": "Γ-vorm 0.34053733; integraal ['0.34053733', '0.193201673', '0.13517861']; γ uit de berekende P_d [-3.9365, -6.1759, -8.3976]",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "kansrekening",
     "wat": "Een vrije wandeling op het kubusrooster keert in 3, 4 en 5 dimensies terug met kans 0,3405373, 0,1932017 en 0,1351786; hier nagerekend en gelijk aan de OEIS-waarden.",
     "bron": {
      "tekst": "OEIS A086230, A086232, A086233 — Decimal expansion of probability that a random walk on a 3-D (4-d, 5-d) lattice returns to the origin.",
      "doi": null,
      "url": "https://oeis.org/A086230",
      "kwitantie": "A086230: 0,34053732955…; A086232: 0,19320167322…; A086233: 0,13517860982…"
     },
     "toets": "exact.py · F-T24b"
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "P-T1",
   "nummer": "Physics 9.0 T1",
   "titel": "Nilpotentie is de massaschil",
   "editie": "Met Q = ikE + ip + jm: Q² = (E² − p² − m²)·1, dus Q² = 0 precies op de massaschil.",
   "editie_letterlijk": "Q² = (E² − p² − m²) · 1. Hence Q² = 0 exactly when E² = p² + m².",
   "bewezen_hier": "Exact, symbolisch, in de 4×4-voorstelling (quaternion-eenheden −iσ⊗1, vectoreenheden 1⊗σ), en onafhankelijk met Dirac-matrices Q = γ⁰E + γ·p + iγ⁵m.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": "de Dirac-vergelijking in de nilpotente vorm van Rowlands (invoer, niet afgeleid)",
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T1",
     "wat": "Rowlands' nilpotente vorm: Q² = (E² − p² − m²)·𝟙 (quaternion-eenheden −iσ⊗1, vectoreenheden 1⊗σ)",
     "uitkomst": "exact, symbolisch",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T1b",
     "wat": "onafhankelijk met Dirac-matrices: Q = γ⁰E + γ·p + iγ⁵m geeft Q² = (E² − p² − m²)·𝟙",
     "uitkomst": "exact, symbolisch",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [
    {
     "wetenschap": "deeltjesfysica",
     "wat": "De nulvoorwaarde van Q is de energie-impulsrelatie E² = p² + m² uit Diracs vergelijking.",
     "bron": {
      "tekst": "Dirac, P. A. M. (1928). The quantum theory of the electron. Proc. R. Soc. A 117, 610–624.",
      "doi": "10.1098/rspa.1928.0023",
      "url": "https://doi.org/10.1098/rspa.1928.0023",
      "kwitantie": null
     }
    }
   ],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "P-T2",
   "nummer": "Physics 9.0 T2",
   "titel": "De 4c-identiteit",
   "editie": "|q + a|² − |q − a|² = 4c voor eenheidsvectoren.",
   "editie_letterlijk": "For unit vectors q, a with c = cos(q, a): |q + a|² − |q − a|² = 4c.",
   "bewezen_hier": "Met symbolische vectoren: |q + a|² − |q − a|² = 4 q·a, dus 4c voor eenheidsvectoren.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T2b",
     "wat": "polarisatie-identiteit met symbolische vectoren",
     "uitkomst": "exact",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "P-T3",
   "nummer": "Physics 9.0 T3",
   "titel": "Zuivere quaternionen vallen samen",
   "editie": "S(QNA) = −det[q, n, a]; V(QNA) = −(q·n)a + (q·a)n − (n·a)q; −V(QNA)·q = n·a; S(QNAQ) = n·a.",
   "editie_letterlijk": "With pure quaternions Q = (0, q), N = (0, n), A = (0, a) and |q| = 1, every term of the triple product reduces to pair dot products (cosines when n and a are unit) or to det[q, n, a]: S(QNA) = −det[q, n, a]; V(QNA) = −(q·n)a + (q·a)n − (n·a)q; −V(QNA)·q = n·a; S(QNAQ) = n·a.",
   "bewezen_hier": "Alle vier symbolisch: S(QNA), V(QNA), en bij |q| = 1 −V(QNA)·q = n·a en S(QNAQ) = n·a.",
   "geschrapt": null,
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T3",
     "wat": "zuivere quaternionen: S(QNA) = −det[q,n,a]; V(QNA) = −(q·n)a + (q·a)n − (n·a)q; bij |q| = 1: −V(QNA)·q = n·a en S(QNAQ) = n·a",
     "uitkomst": "symbolisch",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "P-T4",
   "nummer": "Physics 9.0 T4",
   "titel": "Ringmaat",
   "editie": "R_Q = λ₁((1/k)ΣDᵢDᵢᵀ) ligt in [¼, 1] en verandert niet als een Dᵢ door −Dᵢ wordt vervangen.",
   "editie_letterlijk": "For unit quaternions D₁, …, D_k, put B = (1/k) Σ DᵢDᵢᵀ and R_Q = λ₁(B). Then ¼ ≤ R_Q ≤ 1, and R_Q is unchanged when any Dᵢ is replaced by −Dᵢ.",
   "bewezen_hier": "Spoor 1 en positief semidefiniet (symbolisch); tekeninvariantie; met D₁ = (1, 0, 0, 1)/√2 exact en de afgeronde D₂ uit de editie: λ₁ ≈ 0,827 = (1 + D₁·D₂)/2.",
   "geschrapt": "De grenzen ¼ ≤ R_Q ≤ 1 (spectraalstelling) en de afleiding van D₁ en D₂ uit q, a en de regiocentra (rotaties van 45°, Q(2), A(2)): niet gecontroleerd.",
   "aanname": null,
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T4",
     "wat": "ringmaat: spoor DDᵀ = |D|² (dus 1 voor eenheidsquaternionen); (−D)(−D)ᵀ = DDᵀ",
     "uitkomst": "spoor 1; tekeninvariant",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T4b",
     "wat": "PSD-identiteit symbolisch; voorbeeld uit de editie: λ₁ van B met D₁, D₂ (afgerond op 3 cijfers) ≈ 0,827",
     "uitkomst": "psd True; λ₁ = 0.8266; (1 + D₁·D₂)/2 = 0.8267",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  },
  {
   "id": "P-T5",
   "nummer": "Physics 9.0 T5",
   "titel": "De brug",
   "editie": "φ(x, y, z) = (x − 3z, y + 3z) stuurt snelheid naar S/T, energie naar T/S, impuls naar T²/S², massa naar T³/S³; energie per tijd is 1/S; massa maal beweging in het kwadraat is energie; S ↔ T verwisselen is een involutie die beweging op energie afbeeldt; de kern is M·L³/T³.",
   "editie_letterlijk": "The map φ(x, y, z) = (x − 3z, y + 3z) sends the SI dimension Lˣ·Tʸ·M^(z) to S^(x−3z)·T^(y+3z). It sends speed to S/T, energy to T/S, momentum to T²/S² and mass to T³/S³. Energy per unit time is 1/S. Mass times motion squared is energy. The exchange of S and T is an involution that maps motion to energy. The kernel of φ is generated by M·L³/T³.",
   "bewezen_hier": "Volledig: de vier beelden, energie/tijd = 1/S, m·v² = energie, de involutie, en de kern (alle oplossingen).",
   "geschrapt": null,
   "aanname": "Larsons lezing: ruimte en tijd als twee aspecten van één beweging",
   "voorgangers": [],
   "bewijs": [
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T5",
     "wat": "brug φ(x,y,z) = (x − 3z, y + 3z): snelheid S/T, energie T/S, impuls T²/S², massa T³/S³; kern z(3, −3, 1)",
     "uitkomst": "(1, -1), (-1, 1), (-2, 2), (-3, 3), kern (0, 0)",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T5b",
     "wat": "kern van φ: alle oplossingen van x − 3z = 0, y + 3z = 0",
     "uitkomst": "{(3*z, -3*z, z)}",
     "geslaagd": true
    },
    {
     "niveau": "exact",
     "waar": "maze/nieuw/bewezen/exact.py · P-T5c",
     "wat": "energie/tijd = 1/S; massa·beweging² = energie; S↔T is een involutie en stuurt beweging naar energie (exponenten van S en T)",
     "uitkomst": "energie/tijd (-1, 0); m·v² (-1, 1); wissel(v) (-1, 1)",
     "geslaagd": true
    }
   ],
   "toepassingen": [],
   "in_keten": true
  }
 ],
 "geheel_geschrapt": [
  {
   "nummer": "Foundations 9.2 T22",
   "titel": "Ladingsbehoud (Hopf)",
   "reden": "Rust geheel op π₃(S²) = ℤ (Hopf 1931), dat hier niet gecontroleerd is."
  },
  {
   "nummer": "Physics 9.0 T6",
   "titel": "Verlies heeft een adres",
   "reden": "De fysische kern (lokaal evenwicht, Gibbs-relatie) is een aanname uit de thermodynamica (de Groot–Mazur); er is niets eigens om na te rekenen."
  },
  {
   "nummer": "eerdere toepassing",
   "titel": "Klaverbladmolecuul in twee spiegelvormen",
   "reden": "Niet in de bron nagegaan."
  },
  {
   "nummer": "eerdere toepassing",
   "titel": "53-toonsstemming 'op minder dan 0,07 cent'",
   "reden": "Vervangen door de nagerekende waarde −0,068 cent."
  },
  {
   "nummer": "eerdere toepassing",
   "titel": "Eulers productidentiteit (Andrews 2007)",
   "reden": "Dat de bron deze identiteit draagt, kon niet worden nagegaan (rechter ronde 1)."
  },
  {
   "nummer": "eerdere bron",
   "titel": "Watson (1939) als bron van de terugkeerkans",
   "reden": "Watson berekent integralen, geen terugkeerkans (rechter ronde 1); vervangen door OEIS A086230/2/3."
  },
  {
   "nummer": "opmerking",
   "titel": "Radix-economie (2,885 / 2,731 / e) en Leibniz/Chaitin (III.1)",
   "reden": "Een opmerking bij T1, geen stelling; niet nagerekend in deze laag."
  },
  {
   "nummer": "eerdere bron",
   "titel": "Barbour (1951) bij de muziek",
   "reden": "Zonder nagegane kwitantie; vervangen door Wikipedia-zinnen met revisie."
  }
 ]
}